Standpunten uitgelegd

Migratie: hoeveel, wie en welke regels?

Hoeveel migratie willen partijen, welke soort, en met welke regels in Nederland en Europa?

In het kort

Dit thema gaat over mensen die naar Nederland komen of vertrekken: om te werken, te studeren, bij familie te wonen of omdat ze vluchten. Partijen zijn het oneens over hoeveel migratie Nederland toelaat, wie er welkom is en of de regels in Nederland, in Europa of in de verdragen moeten veranderen.

Standpunten van 15 partijen. Bijgewerkt op .

De feiten op een rij

Wat de doorrekening van het CPB laat zien

Het CPB rekende in Keuzes in Kaart 2027-2030 de plannen door van negen partijen die nu in de Tweede Kamer zitten: GroenLinks-PvdA, VVD, D66, BBB, CDA, SGP, ChristenUnie, Volt en JA21. Ook NSC deed mee. De PVV, FVD, SP, DENK, de Partij voor de Dieren en 50PLUS deden niet mee; van hun plannen is er dus geen doorrekening. Meedoen is vrijwillig, en het CPB rekent met de maatregelen die een partij aanlevert, niet met de tekst van het programma. Het CPB rekent niet uit hoeveel migranten er bij een partij komen. Omdat het effect van losse maatregelen onzeker is, maakt het een ruwe schatting voor alle migratiemaatregelen van een partij samen. Bij de VVD en JA21 neemt het aan dat hun asielmaatregelen 10 procent minder asielaanvragen opleveren, bij BBB, het CDA en de SGP 5 procent. Dat scheelt geld voor de opvang, de IND en de uitkeringen van statushouders. Het CPB schrijft erbij dat het aantal asielzoekers grotendeels los staat van nationaal beleid, en dat niet duidelijk is of alle maatregelen juridisch passen binnen de verdragen. Voor arbeidsmigratie rekent het CPB met 5 of 10 procent minder arbeidsmigranten, en het neemt aan dat verplicht Nederlandstalig onderwijs het aantal internationale studenten op die opleidingen halveert. Komen er minder migranten, dan zijn er volgens het CPB op lange termijn ook minder mensen die werken.

Zo is deze pagina gemaakt

Wat een partij wil en waarom, staat er letterlijk zoals in haar verkiezingsprogramma, met het paginanummer. De cijfers komen van het CPB, het CBS en andere officiële of wetenschappelijke bronnen. De kritiek komt van instellingen zoals een planbureau of de Raad van State, van wetenschappers met naam, of uit het programma van een andere partij. Beweringen uit een programma beoordelen we zoals bij Klopt het?. De redactie heeft alles nagekeken. We zeggen niet welk plan beter is. Lees hoe we werken.

D66

Kabinetspartij, 26 zetels. Programma: Het kan wél (2025)

D66 wil vluchtelingen blijven opvangen en asiel vooral Europees regelen via het Migratiepact, met snellere procedures, eerlijk verdeelde opvang, meedoen vanaf de eerste dag en meer hervestiging, en wil minder laagbetaalde en meer gerichte arbeidsmigratie.

Wat D66 wil

  • D66 steunt het Europese Migratiepact dat in juni 2026 ingaat en wil dat asielzoekers eerlijker over de EU-landen worden verdeeld.

    We steunen de invoering van het Europese migratiepact in juni 2026 als belangrijke stap naar een eerlijk, humaan en werkend asielsysteem in Europa.
    p. 82

  • Het Vluchtelingenverdrag moet worden gemoderniseerd, zodat vluchtelingen al buiten Europa asiel kunnen aanvragen en bij een kansrijke aanvraag veilig naar Europa kunnen reizen.

    Vluchtelingen moeten buiten Europa hun asielverzoek kunnen indienen. Wanneer hun aanvraag kansrijk is, moeten ze veilig naar Europa kunnen komen.
    p. 84

  • Nederland neemt stap voor stap meer erkende vluchtelingen op via de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR, te beginnen met vijfduizend per jaar.

    We verhogen het Nederlandse hervestigingsquotum stapsgewijs, te beginnen naar vijfduizend mensen per jaar.
    p. 84

  • De Spreidingswet blijft bestaan, zodat de opvang over alle gemeenten wordt verdeeld.

    We investeren in opvang met een menselijke maat, eerlijk verdeeld over ons land. De Spreidingswet blijft.
    p. 82

  • Asielzoekers met een grote kans op een verblijfsvergunning moeten meteen Nederlands leren en mogen werken en een opleiding volgen.

    D66 wil dat kansrijke asielzoekers verplicht Nederlands leren, mogen werken en de kans krijgen om een opleiding te volgen die aansluit bij de ervaring die mensen eerder hebben opgedaan.
    p. 83

  • De overheid gaat arbeidsmigratie sturen, met minder laagbetaald werk en meer vakkrachten en kenniswerkers voor sectoren met tekorten. Werkgevers die geen goede huisvesting en arbeidsvoorwaarden bieden, kunnen hun vergunning kwijtraken.

    De overheid krijgt de regie: minder kwetsbare, laagbetaalde arbeidsmigratie, meer gerichte arbeidsmigratie voor de sectoren waar we mensen écht nodig hebben.
    p. 60

  • Een kleine groep asielzoekers die overlast veroorzaakt, gaat naar aparte, gesloten opvang, met snellere procedures en snelle terugkeer.

    We zorgen voor aparte, gesloten opvang voor deze groep, geld voor handhaving, snellere procedures en snelle terugkeer naar land van herkomst.
    p. 83

Waarom

Volgens D66 werkt het asielbeleid nu voor niemand goed. Vluchtelingen nemen gevaarlijke routes en de meest kwetsbaren krijgen moeilijk bescherming. In Nederland is de opvang volgens de partij chaotisch en wachten nieuwkomers te lang voordat ze mogen meedoen. D66 wil de zorgen van omwonenden wegnemen met beleid dat werkt, niet met harde woorden. Met ‘eerlijk’ bedoelt de partij vooral een eerlijke verdeling van de opvang over EU-landen en over gemeenten. Arbeidsmigratie is volgens D66 nodig door personeelstekorten en vergrijzing, maar nieuwe inwoners gebruiken ook woningen en zorg die al onder druk staan.

Het huidige asielbeleid schiet tekort, voor vluchtelingen en voor mensen in de landen waar zij hun toevlucht zoeken. Mensen wagen hun leven op onveilige routes.
p. 81

Wat het CPB zegt

D66 deed mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030. Volgens het CPB zorgen de maatregelen om kennismigranten en internationale studenten aan te trekken op lange termijn voor iets meer arbeidsaanbod en werk. In de lijst met maatregelen staan onder meer 1,0 miljard euro extra voor de asielopvang tot en met 2030, een subsidieregeling om internationale studenten en onderzoekers aan te trekken (0,2 miljard euro) en lagere werkgeverslasten voor kennismigranten (0,2 miljard euro). Het CPB schrijft dat het effect van beleid op migratie onzeker is. Het maakt daarom een ruwe schatting voor alle migratiemaatregelen van een partij samen, en rekent dat alleen door in de werkgelegenheid op lange termijn.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

VVD

Kabinetspartij, 22 zetels. Programma: Sterker uit de storm (2025)

De VVD wil dat vluchtelingen alleen nog via hervestiging naar Nederland komen, met een aantal dat ook nul kan zijn, wil tot die tijd de asielregels aanscherpen en wil op alle vormen van migratie maatregelen, zodat de bevolking gematigd groeit.

Wat VVD wil

  • In Nederland kun je geen asiel meer aanvragen. Vluchtelingen komen alleen nog via hervestiging, geselecteerd met een puntensysteem. Het aantal per jaar hangt af van wat Nederland aankan en kan ook nul zijn.

    De VVD wil dit systeem fundamenteel veranderen: vluchtelingen kunnen alleen nog via hervestiging naar Nederland komen. Dit betekent dat er niet meer in Nederland asiel kan worden aangevraagd.
    p. 70

  • Asielzoekers die toch naar Nederland komen, worden aan de grens tegengehouden en teruggestuurd naar het buurland, omdat ze daar volgens de partij ook asiel kunnen aanvragen.

    Asielzoekers die toch ongevraagd richting Nederland komen, worden aan de landsgrenzen tegengehouden en teruggestuurd.
    p. 70

  • Tot het nieuwe stelsel er is, komen er extra beperkingen binnen het huidige stelsel, zoals verblijfsvergunningen van hooguit drie jaar, een tweestatusstelsel en strafbaar illegaal verblijf.

    Voor zover dit na de verkiezingen nog niet is geregeld, schaffen wij de asielvergunning voor onbepaalde tijd af, korten we de duur van de verblijfsvergunning voor bepaalde tijd in naar drie jaar, voeren we een tweestatusstelsel in met alle mogelijke bijbehorende beperkingen
    p. 71

  • Het Vluchtelingenverdrag en het EVRM moeten worden aangepast, met opvang in de regio als uitgangspunt. Als verdragen het uitzetten van criminele asielzoekers in de weg staan, wil de VVD ze aanpassen of opzeggen.

    Het VN-Vluchtelingenverdrag wordt gemoderniseerd, onder andere door opvang in de regio, tijdelijke bescherming, onderscheid tussen economische en politieke vluchtelingen, de mogelijkheid van terugkeer en democratische controle als uitgangspunten te nemen.
    p. 70

  • Statushouders krijgen geen voorrang meer bij sociale huurwoningen, en gemeenten hoeven hen niet meer verplicht te huisvesten. Voor statushouders komen sobere flexwoningen.

    Daarom schaffen wij de wettelijke taakstelling van gemeenten om statushouders te moeten huisvesten af, en stellen wij een verbod op voorrang voor statushouders in.
    p. 71

  • Arbeidsmigratie wordt selectiever. Alleen arbeidsmigranten van wie de hele samenleving profiteert zijn welkom, en bedrijven moeten zelf zorgen voor huisvesting van hun arbeidsmigranten.

    Daarom willen wij dat er strengere maatregelen worden genomen om juist die arbeidsmigranten naar Nederland te laten komen, waar de hele samenleving wat aan heeft.
    p. 72

  • Het aantal internationale studenten wordt beperkt tot vakgebieden met tekorten, zoals technologie, bètawetenschappen, AI en wiskunde.

    Maar we kunnen het aantal internationale studenten niet ongericht laten groeien. Daarom moeten we dat beperken tot studenten, wetenschappers en kenniswerkers in vakgebieden waar we een tekort hebben
    p. 22

Waarom

Volgens de VVD komen er meer asielzoekers dan Nederland aankan. De partij noemt de druk op de woningmarkt en overlast rond aanmeldcentra zoals Ter Apel en Budel. Met ‘streng’ en ‘effectief’ bedoelt de VVD dat Nederland zelf kiest wie er komt. Er is ruimte voor wat zij ‘echte vluchtelingen’ noemt en voor mensen die bijdragen aan economie en samenleving. Het huidige systeem trekt volgens de partij kansloze aanvragen aan, terwijl vluchtelingen gevaarlijke reizen maken met mensensmokkelaars.

Nederland kan de huidige asielinstroom niet aan. Mede door de hoge asielinstroom staat de woningmarkt onder druk en vindt er veel overlast plaats rond plaatsen zoals Budel en Ter Apel.
p. 70

Wat het CPB zegt

De VVD deed mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030. Het CPB rekende met asielmaatregelen zoals aangescherpte regels voor veilige landen van herkomst en voor nareis, geen gratis rechtsbijstand meer in de asielprocedure en kortere vergunningen voor subsidiair beschermden. Het CPB nam aan dat er daardoor 10 procent minder asielaanvragen komen. Dat scheelt 0,8 miljard euro bij het COA, de IND, Nidos en de rechtspraak, en op termijn 0,7 miljard euro aan uitkeringen. Het CPB schrijft dat het effect van asielbeleid zeer onzeker is en dat er juridische risico's kunnen zijn. De maatregelen voor minder internationale studenten leiden volgens het CPB tot een aanzienlijke daling van hun aantal. Omdat er door de asiel- en studiemaatregelen minder mensen naar Nederland komen, is er op termijn minder werkgelegenheid dan zonder die maatregelen.

Beweringen nagekeken

  • Daarom wil de VVD dat er, in lijn met de aanbevelingen van de Staatscommissie demografische ontwikkelingen, op alle vormen van migratie maatregelen worden genomen, zodat de bevolkingsgroei als gevolg van migratie beperkt blijft.
    p. 72

    KloptDe bewering is juist, ook in wat ze wil zeggen.

    De Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 adviseerde in januari 2024 een gematigde groei naar 19 à 20 miljoen inwoners in 2050. Daarvoor zijn volgens de commissie keuzes nodig die arbeids-, gezins-, asiel- en studiemigratie beïnvloeden. Dat sluit aan bij wat de VVD schrijft.

  • Daarom is het zo zorgelijk dat de meeste statushouders in een uitkering zitten
    p. 67

    Half waarEen deel klopt, maar er ontbreekt belangrijke context. Daardoor ontstaat een verkeerd beeld.

    Het klopt voor de eerste jaren. Een jaar na hun verblijfsvergunning had 85 procent van de statushouders uit 2014 een uitkering. Na zeven jaar was werk voor de statushouders van 2014, 2015 en 2016 de belangrijkste bron van inkomen. In 2023, negen jaar later, had 47 procent van de statushouders uit 2014 werk als belangrijkste inkomstenbron. Statushouders die later een vergunning kregen, vonden sneller werk. Of ‘de meeste’ een uitkering hebben, hangt dus af van hoe lang ze al in Nederland zijn.

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

CDA

Kabinetspartij, 18 zetels. Programma: Bouwen op vertrouwen. (2025)

Het CDA wil alle vormen van migratie beperken in lijn met de gematigde bevolkingsgroei van de Staatscommissie, wil een nieuw asielsysteem waarin asiel alleen buiten de EU wordt aangevraagd, bouwt in Nederland op het Europese Migratiepact en de Spreidingswet, en wil verplichte inburgering en minder laagbetaalde arbeidsmigratie.

Wat CDA wil

  • Er komt een nieuw internationaal asielsysteem waarin asiel alleen nog buiten de EU wordt aangevraagd en vluchtelingen op uitnodiging naar Europa komen. Daarvoor wil het CDA het Vluchtelingenverdrag en het EVRM aanpassen.

    door internationaal te werken aan een nieuw asielsysteem, waarbij aanvragen alleen nog buiten de EU in behandeling worden genomen en waar asielmigranten op uitnodiging naar Europa mogen komen.
    p. 83

  • Het Europese Migratiepact is de basis, met een snelle procedure aan de buitengrens voor aanvragen met weinig kans, een sterkere grensbewaking en een tweestatusstelsel.

    Het Europese migratiepact dat in juni 2026 wordt ingevoerd, vormt voor het CDA de basis van de nationale aanpak rondom asiel
    p. 83

  • Mensen met tijdelijke bescherming mogen hun gezin pas laten overkomen na een wachttijd, en als ze een inkomen en woonruimte hebben.

    om mensen met tijdelijke bescherming pas gezinsleden te laten overkomen na een wachttijd en wanneer ze inkomsten en woonruimte hebben.
    p. 83

  • Afgewezen asielzoekers die niet meewerken aan terugkeer, maken zich strafbaar. Mensen of organisaties die hen helpen, worden niet strafbaar.

    Het is strafbaar voor uitgeprocedeerde asielzoekers om niet mee te werken aan terugkeer naar het land van herkomst.
    p. 84

  • De Spreidingswet blijft, zodat alle gemeenten bijdragen aan de opvang en de huisvesting van statushouders.

    Gemeenten tonen solidariteit met Ter Apel en dragen allemaal naar vermogen bij aan asielopvang en de huisvesting van statushouders. Daarom zetten we de Spreidingswet door.
    p. 84

  • De vraag naar laagbetaalde arbeidsmigranten moet sterk omlaag. De overheid maakt daarvoor bindende afspraken met sectoren, met een verbod op uitzendkrachten in een sector als stok achter de deur.

    De overheid maakt bindende afspraken met sectoren om te werken aan arbeidsbesparende innovaties en verbetering van de arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden. Stok achter de deur is een sectoraal verbod op uitzendkrachten.
    p. 48

  • Inburgering is verplicht voor alle statushouders. Wie niet meedoet, kan in het uiterste geval zijn verblijfsstatus verliezen.

    Voor alle statushouders is het inburgeringsonderwijs verplicht, in het uiterste geval op straffe van verlies van hun status.
    p. 14

Waarom

Volgens het CDA groeit de bevolking de komende jaren te hard, vooral door migratie, en kan de samenleving dat niet dragen. Met ‘rechtvaardig’ migratiebeleid bedoelt de partij twee dingen tegelijk. Nederland biedt een veilige haven aan mensen die echt in nood zijn, en houdt rekening met wat de samenleving aankan. Als Nederland niet bepaalt wie mag blijven, schiet de opvang volgens het CDA tekort voor iedereen, ook voor de mensen die hier al wonen. Asiel aanvragen buiten Europa moet volgens de partij de mensensmokkel stoppen.

We willen rechtvaardig migratiebeleid, dat betekent: een veilige haven bieden aan diegenen die werkelijk in nood zijn en een beroep doen op onze gastvrijheid én rekening houden met de draagkracht en het integratievermogen van onze samenleving.
p. 83

Wat het CPB zegt

Het CDA deed mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030. Het CPB rekende met asielmaatregelen zoals aangescherpte regels voor veilige landen van herkomst en voor nareis. Het nam aan dat er daardoor 5 procent minder asielaanvragen komen. Dat scheelt 0,4 miljard euro bij het COA, de IND, Nidos en de rechtspraak, en op termijn 0,4 miljard euro aan uitkeringen. Het CPB schrijft dat dit effect zeer onzeker is en dat er juridische risico's kunnen zijn. Verder staan in de lijst een bestuurlijk akkoord met hogescholen en universiteiten voor minder internationale studenten (0,3 miljard euro minder voor het hoger onderwijs) en een convenant met sectoren met veel arbeidsmigranten. Volgens het CPB komen er door de asiel-, arbeids- en studiemaatregelen minder mensen naar Nederland, waardoor het arbeidsaanbod op termijn kleiner is.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

PVV

Oppositiepartij, 26 zetels. Programma: Dit is uw land. TK verkiezingsprogramma 2025 (2025)

De PVV wil een totale asielstop, geen immigratie uit islamitische landen, een stop op gezinshereniging, het intrekken van de Spreidingswet en het sluiten van azc's, en wil daarvoor een opt-out bij de EU en het opzeggen van het Vluchtelingenverdrag en het EVRM.

Wat PVV wil

  • Alle asielzoekers worden aan de Nederlandse grens geweigerd. De partij beroept zich daarvoor op een artikel uit het EU-verdrag over openbare orde en binnenlandse veiligheid (artikel 72 VWEU). Het leger gaat de grens bewaken.

    Totale asielstop: alle asielzoekers worden aan de grens geweigerd (artikel 72 VWEU)
    p. 8

  • Er komt geen immigratie meer uit islamitische landen.

    We gaan immigratie uit islamitische landen stoppen.
    p. 8

  • Gezinshereniging stopt, ook met een beroep op artikel 72 VWEU, zoals Oostenrijk deed.

    Daarom gaan we op grond van artikel 72 VWEU, net als Oostenrijk, ook gezinshereniging stoppen.
    p. 6

  • Een noodwet stopt de behandeling van asielaanvragen en regelt dat asielzoekers niet meer in beroep kunnen gaan tegen een afwijzing.

    Tegelijkertijd komen we met een noodwet. Daarin regelen we een asielbehandelstop. Ook leggen we vast dat asielzoekers niet meer tegen een afgewezen asielaanvraag kunnen procederen.
    p. 7

  • Nederland dwingt met een veto in de EU een uitzondering (opt-out) op asiel en immigratie af en zegt het Vluchtelingenverdrag, het EVRM en het Europees Verdrag inzake Nationaliteit op.

    Ook gaan we alle verdragen die ons dwarsbomen – zoals het VN-Vluchtelingenverdrag, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Europees Verdrag inzake Nationaliteit – opzeggen.
    p. 7

  • De Spreidingswet wordt ingetrokken, er komen geen nieuwe azc's bij en azc's die sinds die wet zijn geopend, gaan dicht.

    Met de PVV komt er geen enkel azc meer bij! De Spreidingswet wordt meteen ingetrokken.
    p. 7

  • Asielzoekers die overlast veroorzaken of een misdrijf plegen, worden uit de procedure gezet en moeten het land uit. Vreemdelingen, ook statushouders, worden na één veroordeling uitgezet.

    Asielzoekers die overlast veroorzaken of crimineel zijn, worden direct uit de asielprocedure gezet en gaan het land uit.
    p. 7

Waarom

Volgens de PVV is Nederland vol en komen er te veel asielzoekers en andere migranten, vooral uit niet-westerse en islamitische landen. De partij noemt de kosten van de opvang (volgens haar meer dan 9 miljard euro per jaar, inclusief de opvang van Oekraïners), overlast en criminaliteit rond azc's, en het beroep op uitkeringen en sociale huurwoningen. Ze wijst op landen als Duitsland, Oostenrijk, België, Polen en Griekenland, die volgens haar al strengere maatregelen namen. De PVV wil met deze plannen de instroom van (niet-westerse) vreemdelingen stoppen en de uitstroom vergroten.

Nederland is Nederland niet meer. We hebben te veel vreemdelingen, te veel asielzoekers, te veel islam en veel te veel azc's.
p. 6

Wat het CPB zegt

PVV deed niet mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030, de doorrekening van het CPB. Daarom zijn er voor deze plannen geen CPB-cijfers.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

JA21

Oppositiepartij, 9 zetels. Programma: De Juiste Aanpak voor Nederland. JA21 Verkiezingsprogramma 2025 (2025)

JA21 wil migratie zo veel mogelijk beperken, toewerken naar een asielstop met opvang in de eigen regio, het EVRM en het VN-Vluchtelingenverdrag aanpassen, en meer eisen stellen aan gezinsmigratie, arbeidsmigratie van buiten de EU en naturalisatie.

Wat JA21 wil

  • De asielinstroom moet zo snel mogelijk zo veel mogelijk omlaag, met als doel een asielstop. Asielopvang in Nederland moet verdwijnen; vluchtelingen worden in hun eigen regio opgevangen of in centra buiten de EU.

    Wij streven naar maatregelen op zo kort mogelijke termijn om de instroom maximaal in te perken en toe te werken naar een asielstop in Nederland.
    p. 11

  • Nederland moet met andere Europese landen het EVRM en het VN-Vluchtelingenverdrag aanpassen. Het Vluchtelingenverdrag moet zich richten op opvang in de eigen regio; daarvoor wil JA21 de wereldwijde werking via het Protocol van New York terugdraaien.

    Het VN Vluchtelingenverdrag uit 1951 moderniseren door toespitsing op opvang in de eigen regio.
    p. 9

  • De Spreidingswet moet worden ingetrokken. Statushouders krijgen geen voorrang meer bij een huurwoning en gemeenten hoeven geen vast aantal statushouders meer te huisvesten.

    Afschaffen voorrangsregeling en wettelijke taakstellingen voor gemeenten met betrekking tot de huisvesting van statushouders.
    p. 11

  • Wie is afgewezen, moet terug. Illegaal verblijf en het helpen daarbij worden strafbaar, en de opvang voor mensen zonder verblijfsvergunning (LVV) stopt.

    Dat afwijzing ook echt terugkeer betekent: illegaliteit net als onze buurlanden strafbaar stellen, evenals het faciliteren hiervan, stoppen met de Landelijke Vreemdelingenvoorzieningen (LVV) en andere vormen van illegalenopvang.
    p. 11

  • Er komen twee soorten asielstatus, zodat mensen met subsidiaire bescherming minder rechten op gezinshereniging hebben. Daarnaast moeten asielvergunningen voor onbepaalde tijd verdwijnen en moeten minder asielaanvragen worden toegewezen.

    Vervangen van het eenstatusstelsel door een tweestatusstelsel zodat rechten (onder andere op het gebied van gezinshereniging) van vluchtelingen niet meer automatisch van toepassing zijn op subsidiair beschermden.
    p. 12

  • Arbeidsmigratie moet kleiner en beter geregeld. Laaggeschoolde arbeidsmigranten van buiten de EU zijn niet welkom, en binnen de EU wil JA21 arbeidsmigratie per sector kunnen sturen. Hoogopgeleide kennismigranten blijven welkom.

    Meer ruimte binnen EU-verband om arbeidsmigratie uit andere lidstaten te reguleren op basis van vraag en aanbod per sector.
    p. 12

  • Voor gezinsmigratie gelden zwaardere eisen. Wie een partner laat overkomen, moet minstens een modaal inkomen hebben, beide partners moeten minstens 25 jaar zijn, en iemand mag in zijn leven hooguit één partner laten overkomen. Naturaliseren kan pas na tien jaar.

    De inkomenseis waaraan de ontvangende partner in Nederland moet voldoen ophogen naar een modaal inkomen.
    p. 14

Waarom

Volgens JA21 groeit de bevolking door migratie te snel, en zet migratie de verzorgingsstaat, de woningmarkt, publieke voorzieningen en de Nederlandse identiteit onder te grote druk. De partij vindt asielopvang in Nederland niet nodig, omdat de meeste asielzoekers volgens haar eerst door andere veilige landen reisden. Met ‘humaan’ bedoelt JA21 opvang in de eigen regio, zodat mensen geen gevaarlijke reis naar Europa maken en mensensmokkelaars geen geld verdienen.

De bevolkingsomvang van Nederland neemt door migratie te snel toe en migratie legt een veel te grote druk op onze verzorgingsstaat, nationale identiteit en publieke voorzieningen.
p. 5

Wat het CPB zegt

Het CPB rekende het pakket van JA21 door in Keuzes in Kaart 2027-2030. Het CPB rekent niet met een getal voor de migratie per partij uit, maar maakt een ruwe schatting voor alle migratiemaatregelen samen: partijen met maatregelen tegen asielmigratie krijgen 10 of 5 procent minder asielaanvragen dan zonder beleid. Bij JA21, met onder meer aangescherpte regels voor veilige landen van herkomst en nareis, meer grenscontroles en kortere vergunningen voor subsidiair beschermden, is dat 10 procent; dat scheelt 0,8 miljard euro bij het COA, de IND, Nidos en de rechtspraak. Het CPB wijst erop dat asielmigratie grotendeels los staat van nationaal beleid, en dat niet duidelijk is of alle maatregelen juridisch kunnen binnen de Europese en internationale verdragen. Bij JA21 dalen de uitgaven aan binnenlandse veiligheid, waar ook de asielopvang onder valt, het sterkst van alle partijen, samen met BBB. Doordat er minder mensen naar Nederland komen, door minder asielmigratie en het afschaffen van de expatregeling, daalt het arbeidsaanbod. De vraag naar woningen neemt daardoor iets af.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

FVD

Oppositiepartij, 7 zetels. Programma: Een nieuwe kans voor Nederland. Forum voor Democratie partijprogramma (2025)

FVD wil helemaal stoppen met asielopvang in Nederland, het VN-Vluchtelingenverdrag, Schengen en het EVRM opzeggen, tien jaar lang niemand meer tot Nederlander maken en met remigratie toewerken naar een negatief migratiesaldo.

Wat FVD wil

  • Nederland neemt geen nieuwe asielzoekers meer op, lopende asielprocedures stoppen en het COA wordt opgeheven. Opvang in de regio wordt de regel; asiel aanvragen kan alleen nog bij een Nederlands consulaat in een conflictgebied.

    We stoppen met het opnemen van nieuwe asielzoekers, breken lopende procedures af en ontmantelen het COA, zodat opvang in de regio de norm wordt.
    p. 12

  • Nederland zegt het VN-Vluchtelingenverdrag, het Schengenverdrag, het Marrakechpact en het EVRM op en wil uit de EU stappen. Tot die tijd houdt Nederland zich niet meer aan Europese migratieafspraken en betaalt het zo nodig een boete.

    We zeggen het VN-vluchtelingenverdrag, Schengen, het Marrakechpact en het EVRM op en streven naar een NEXIT, zodat Nederland volledig zelf kan bepalen wie ons land binnenkomt en wie niet.
    p. 13

  • Er moeten meer mensen vertrekken dan er komen. Migranten, hun kinderen en kleinkinderen krijgen een beurs en een coach als ze teruggaan naar het land van herkomst.

    We streven naar meer mensen die terugkeren dan dat er binnenkomen, zodat Nederland weer beheersbaar wordt voor de komende generaties.
    p. 14

  • Illegaal verblijf wordt strafbaar. De overheid gaat actief op zoek naar mensen zonder verblijfsvergunning om ze uit te zetten, en gemeenten mogen hen geen opvang meer geven.

    We maken illegaal verblijf strafbaar en zetten actief in op opsporing en uitzetting, zodat ons land niet langer een toevluchtsoord is voor uitgeprocedeerden.
    p. 12

  • Tien jaar lang krijgt niemand meer de Nederlandse nationaliteit, behalve huwelijkspartners en kinderen van Nederlandse ouders.

    We verstrekken tien jaar lang geen nieuwe Nederlandse paspoorten, behalve aan huwelijkspartners en kinderen geboren uit Nederlandse ouders, zodat nationaliteit weer waarde krijgt.
    p. 12

  • Arbeidsmigranten krijgen alleen een tijdelijke werkvergunning, zonder kans om Nederlander te worden. De permanente verblijfsvergunning verdwijnt, en migranten krijgen pas na tien jaar werken recht op toeslagen en uitkeringen.

    We introduceren een streng gereguleerd GreenCard-model voor tijdelijke werkvergunningen, zodat alleen economisch waardevolle migranten - die cultureel compatibel zijn - tijdelijk kunnen bijdragen zonder uitzicht op naturalisatie.
    p. 13

  • De asielzoekerscentra gaan dicht en de Spreidingswet wordt ingetrokken. Zolang de centra nog open zijn, wordt de opvang soberder en mogen bewoners het terrein niet verlaten.

    We sluiten opvanglocaties in Nederland en trekken de Spreidingswet in, zodat gemeenten niet gedwongen worden migranten op te nemen.
    p. 13

Waarom

FVD wil dat Nederlanders zich weer thuis voelen in eigen land en dat de Nederlandse cultuur en identiteit behouden blijven. Volgens de partij heeft de migratie van de afgelopen decennia de verzorgingsstaat, de woningmarkt, de veiligheid en de sociale samenhang onder druk gezet en kost ze veel geld, vooral migratie uit niet-westerse landen. Volgens FVD lost alleen de instroom stoppen dat niet op; daarom wil de partij ook remigratie.

Forum voor Democratie wil dat Nederlanders zich weer thuis voelen in eigen land. Onze cultuur en identiteit moeten we behouden en versterken.
p. 11

Wat het CPB zegt

FVD deed niet mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030, de doorrekening van het CPB. Daarom zijn er voor deze plannen geen CPB-cijfers.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

BBB

Oppositiepartij, 4 zetels. Programma: BBB levert. Verkiezingsprogramma 2025-2029 (2025)

BBB wil de asielinstroom beperken tot hooguit 15.000 per jaar, het VN-Vluchtelingenverdrag in de huidige vorm opzeggen, asielaanvragen buiten de EU laten behandelen en de Spreidingswet intrekken, maar arbeidsmigratie van vakmensen voor sectoren met tekorten houden.

Wat BBB wil

  • Er komen hooguit 15.000 asielzoekers per jaar, met een vast aantal opvangplekken. Zo is er geen dure noodopvang meer nodig. Bij een nieuwe oorlog in Europa maakt BBB een uitzondering.

    Door de instroom drastisch te beperken tot een maximum van 15.000 plekken per jaar en te zorgen voor een constante opvangcapaciteit van dit aantal, kunnen we af van peperdure noodopvang.
    p. 51

  • Nederland zegt het VN-Vluchtelingenverdrag in de huidige vorm op en vervangt het door eigen nationaal beleid, met een maximum aan de instroom, opvang in de regio en terugkeerafspraken. Ook het EVRM moet worden aangepast.

    BBB kiest voor een koerswijziging: wij willen het VN-Vluchtelingenverdrag in zijn huidige vorm opzeggen en vervangen door een uitvoerbaar nationaal beleid.
    p. 50

  • De Asielnoodmaatregelenwet en de Wet invoering tweestatusstelsel moeten worden ingevoerd. Daarmee komen er twee soorten asielstatus, verdwijnt de vergunning voor onbepaalde tijd en gelden er meer voorwaarden voor gezinshereniging.

    De Wet invoering tweestatusstelsel invoeren. Deze wet maakt onderscheid tussen vluchtelingen en subsidiair beschermden en beperkt nareis voor beide groepen tot het kerngezin.
    p. 50

  • Asielaanvragen worden buiten de EU behandeld. Pas als een aanvraag is goedgekeurd, komt de asielzoeker naar Nederland. Afgewezen asielzoekers gaan naar terugkeerhubs buiten Nederland, en Nederland vraagt in Brussel een uitzondering (opt-out) op het Europese asielbeleid.

    Pas als de asielaanvraag is goedgekeurd en alles voor het tijdelijke verblijf is geregeld, komt de asielzoeker naar Nederland.
    p. 52

  • De Spreidingswet wordt ingetrokken, zodat gemeenten zelf beslissen over asielopvang. Statushouders krijgen geen voorrang meer bij een sociale huurwoning.

    De Spreidingswet wordt ingetrokken. Gemeenten mogen weer zelf beslissen over opvang, passend bij hun draagkracht.
    p. 51

  • Illegaal verblijf wordt strafbaar, net als het bewust helpen daarbij, zoals een kamer verhuren of werk geven. Noodhulp, zoals eten of medische hulp, blijft wel toegestaan.

    Onrechtmatig verblijf in Nederland moet een strafbaar feit worden.
    p. 52

  • Arbeidsmigratie blijft nodig voor sectoren met tekorten, zoals bouw, techniek, zorg en horeca. Van buiten de EU wil BBB vooral vakmensen die tijdelijk komen werken en daarna teruggaan. Er komt geen verbod op uitzendwerk per sector, wel een aanpak van malafide uitzendbureaus.

    Voor sommige sectoren, zoals de bouw, techniek, zorg en horeca, zijn arbeidsmigranten noodzakelijk.
    p. 58

Waarom

Volgens BBB neemt de druk op de woningmarkt, de zorg, het onderwijs en de politie al tientallen jaren toe door de komst van migranten, en is integratie vaak mislukt. De partij wil daarom sturen op aantallen en op het soort migratie. Met ‘humaan én beheersbaar’ bedoelt BBB dat Nederland echte vluchtelingen helpt, het liefst in de eigen regio, maar binnen een maximum dat de samenleving aankan.

Er zijn grenzen aan hoeveel migranten Nederland kan opvangen. Daarom hecht BBB waarde aan een strenge selectie aan de grens.
p. 50

Wat het CPB zegt

Het CPB rekende het pakket van BBB door in Keuzes in Kaart 2027-2030. Het CPB rekent niet met een eigen migratiecijfer per partij, maar maakt een ruwe schatting voor alle migratiemaatregelen samen: partijen met maatregelen tegen asielmigratie krijgen 10 of 5 procent minder asielaanvragen dan zonder beleid. Bij BBB, met onder meer aangescherpte regels voor veilige landen van herkomst en extra onderzoek bij asielaanvragen, is dat 5 procent; dat scheelt 0,4 miljard euro bij het COA, de IND, Nidos en de rechtspraak. Het CPB wijst erop dat asielmigratie grotendeels los staat van nationaal beleid, en dat niet duidelijk is of alle maatregelen juridisch kunnen binnen de Europese en internationale verdragen. Bij BBB dalen de uitgaven aan binnenlandse veiligheid, waar ook de asielopvang onder valt, het sterkst van alle partijen, samen met JA21. Op lange termijn wordt er iets minder gewerkt, omdat er minder mensen naar Nederland komen: door minder asielmigratie en door minder internationale studenten.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

ChristenUnie

Oppositiepartij, 3 zetels. Programma: Opstaan voor het goede. Aanpakken, vereenvoudigen, normeren. Verkiezingsprogramma 2025 (2025)

De ChristenUnie wil een maximaal migratiesaldo binnen de bandbreedte van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050, minder goedkope arbeidsmigratie en minder studiemigranten, en een snelle invoering van het EU-migratiepact met genoeg opvang en een spreidingswet die blijft.

Wat ChristenUnie wil

  • Over een periode van tien jaar mag het migratiesaldo (immigratie min emigratie) niet hoger zijn dan de bandbreedte die de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 adviseert.

    In het verlengde van dit advies wil de ChristenUnie (over een tijdsperiode van tien jaar gezien) streven naar een maximaal migratiesaldo binnen de bandbreedte zoals geschetst door de staatscommissie.
    p. 82

  • De partij wil in de EU pleiten voor tewerkstellingsvergunningen, eerst in sectoren zoals de bouw en de uitzendsector, en in Europees verband het belastingvoordeel voor expats afschaffen.

    Binnen de Europese Unie pleiten we voor de invoering van tewerkstellingsvergunningen, in eerste instantie voor bepaalde sectoren zoals de bouw of uitzendsector. In Europees verband zetten we ons in om belastingvoordelen voor expats gezamenlijk af te schaffen.
    p. 83

  • Er moeten minder studiemigranten komen; Nederlandstalig bacheloronderwijs is het uitgangspunt.

    Het opleiden van Nederlandse studenten vormt de kerntaak van Nederlandse universiteiten; we zetten daarom in op vermindering van het aantal studiemigranten.
    p. 83

  • De partij wil dat asielzoekers zich buiten Europa kunnen aanmelden, zodat de gevaarlijke oversteek over de Middellandse Zee stopt, en wil het EU-migratiepact snel invoeren.

    We pleiten voor een systeem waarbij asielzoekers zich buiten Europa kunnen aanmelden. We committeren ons aan snelle en rechtvaardige invoering van het EU migratiepact.
    p. 83

  • De Spreidingswet blijft, zodat er genoeg kleine opvanglocaties komen, en alle gemeenten blijven verplicht om statushouders een huis te geven.

    De spreidingswet blijft van kracht om te kunnen voorzien in voldoende kleinschalige opvanglocaties, passend bij de omvang van de gemeente of buurt. Ook blijven alle gemeenten verplicht om statushouders te huisvesten.
    p. 83

  • Afgewezen asielzoekers moeten zo snel mogelijk terug; met landen van herkomst komen afspraken, en werken die landen niet mee, dan overweegt de partij sancties.

    Hierover maken we afspraken met landen van herkomst. Wanneer deze landen niet in redelijkheid meewerken aan het terugnemen van hun afgewezen onderdanen, worden sancties (nationaal of in Europees verband) overwogen.
    p. 84

  • Kinderen die in Nederland geworteld zijn, worden niet uitgezet en krijgen een verblijfsrecht.

    In Nederland gewortelde kinderen zetten we niet uit en krijgen recht op verblijf in Nederland.
    p. 83

Waarom

De ChristenUnie ziet een migrant als een schepsel van God, die recht gedaan moet worden. Dat kan betekenen dat iemand hier mag blijven, maar wie geen blijvende plek heeft en terug kan, moet terug. Volgens de partij heeft het beleid tot nu toe gefaald, met druk op voorzieningen, woningtekorten en gebrekkige integratie als gevolg.

Migranten zijn in dat debat een economische factor, een bedreiging of een object van mededogen. De ChristenUnie ziet hen als een schepsel van God. Een mens op zoek naar een betere toekomst, werk of studie willen we recht doen.
p. 82

Wat het CPB zegt

Het CPB rekende het pakket van de ChristenUnie door in Keuzes in Kaart 2027-2030. In het overzicht van het CPB staat de partij alleen bij de partijen die het aantal kennismigranten beperken, niet bij de partijen die asiel-, arbeids- of studiemigratie beperken. Het afschaffen van de expatregeling en de ETK-regeling kost huishoudens 1,0 miljard euro extra belasting. Volgens het CPB komen daardoor minder kennismigranten naar Nederland, wat leidt tot minder werkgelegenheid en ongunstig is voor kennisintensieve bedrijven. Het grootste deel van de daling van de werkgelegenheid op lange termijn (2,7 procent) komt volgens het CPB door andere maatregelen, vooral in de belastingen.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

DENK

Oppositiepartij, 3 zetels. Programma: Verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezingen 2025 (2025)

DENK wil dat Nederland vluchtelingen blijft opvangen, de asielwetten van het vorige kabinet terugdraait, de Spreidingswet houdt, legale migratieroutes opent en meer geld en begeleiding geeft voor inburgering.

Wat DENK wil

  • De asielwetten van het vorige kabinet, die de partij ‘strenge asielwetten’ noemt, worden teruggedraaid. Er komt geen tweestatusstelsel, verblijfsvergunningen worden niet korter en gezinshereniging wordt niet moeilijker.

    Dit betekent dat de rechtspositie van vluchtelingen niet wordt beperkt, de duur van verblijfsvergunningen niet wordt ingeperkt, gezinshereniging niet moeilijker wordt gemaakt en er geen tweestatusstelsel komt.
    p. 15

  • De Spreidingswet blijft, zodat de opvang eerlijk over het land wordt verdeeld. DENK wil meer kleine opvanglocaties voor langere tijd, opgezet samen met de omgeving.

    De Spreidingswet moet behouden blijven. We hebben ook oog voor de draagkracht van de omgeving bij opvang.
    p. 15

  • Europa moet zich niet afsluiten, maar legale migratieroutes openen en investeren in het voorkomen van conflicten, klimaatrechtvaardigheid en minder ongelijkheid in de wereld. Nederland sluit afspraken met andere landen tegen mensenhandel, met oog voor mensenrechten.

    De oplossing ligt niet in een Europa dat zichzelf afsluit achter muren, maar in het creëren van legale migratieroutes en te investeren in klimaatrechtvaardigheid, het voorkomen van conflicten en het bevorderen van globale economische gelijkheid.
    p. 47

  • Vluchtelingen en statushouders mogen zo snel mogelijk werken, zodat ze hun eigen geld kunnen verdienen.

    Vluchtelingen en statushouders horen zo snel mogelijk het recht te krijgen om te werken zodat ze hun eigen inkomen kunnen verdienen.
    p. 15

  • Gemeenten krijgen structureel meer geld voor inburgering, en elke inburgeraar krijgt een vaste begeleider van begin tot eind. Ook investeert DENK in de IND en het COA om procedures sneller te maken.

    Gemeenten krijgen structureel meer middelen om kleinschalige, taalrijke en mensgerichte trajecten in te kopen.
    p. 16

  • De hoogste baas van de IND krijgt meer ruimte om in schrijnende gevallen toch een verblijfsvergunning te geven.

    Voor schrijnende gevallen verruimen we de mogelijkheden voor de IND-hoofddirecteur om een verblijfsstatus toe te kennen.
    p. 15

  • Uitbuiting van arbeidsmigranten en misstanden zoals overvolle woningen en schijnhuurcontracten worden aangepakt, onder meer met vergunningen voor verhuurders en voor uitzendbureaus en met regels voor werkgevers.

    Misstanden zoals overbewoning, schijnhuurcontracten en uitbuiting worden bestreden, onder andere via verhuurvergunningen, verplichtingen voor werkgevers en handhaving.
    p. 21

Waarom

DENK vindt dat Nederland de verantwoordelijkheid heeft om vluchtelingen op te vangen. Met ‘humaan’ bedoelt de partij goede begeleiding en menswaardige opvang, en geen beperking van de rechten van vluchtelingen. Volgens DENK lost een Europa dat zich afsluit het probleem niet op; dat moet volgens de partij komen van legale routes en het aanpakken van de oorzaken van migratie.

DENK blijft pal staan voor een humaan asielbeleid waarin Nederland de verantwoordelijkheid neemt om vluchtelingen in ons land op te vangen.
p. 15

Wat het CPB zegt

DENK deed niet mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030, de doorrekening van het CPB. Daarom zijn er voor deze plannen geen CPB-cijfers.

Beweringen nagekeken

We hebben bij dit onderwerp geen beweringen uit het programma van DENK nagekeken.

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

PvdD

Oppositiepartij, 3 zetels. Programma: Natuurlijk. Verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezingen oktober 2025 (2025)

De Partij voor de Dieren wil dat het EU-migratiepact en de migratiedeals met landen buiten de EU verdwijnen, dat Nederland en de EU hun eerlijke deel van de vluchtelingen opvangen via meer veilige en legale routes, en dat arbeidsmigranten dezelfde rechten krijgen als andere werknemers; een getal voor hoeveel migratie zij wil, noemt de partij niet.

Wat PvdD wil

  • Het EU-migratiepact moet van tafel, omdat het volgens de partij leidt tot lang verblijf van mensen, ook kinderen, in kampen aan de Europese buitengrenzen.

    Het Europese migratiepact gaat van tafel. Dit akkoord zal onder meer leiden tot langdurig verblijf van mensen, waaronder kinderen, in (deels) gesloten kampen langs de Europese buitengrenzen.
    p. 133

  • Nederland en de EU vangen hun eerlijke deel op van alle mensen die op de vlucht zijn, vluchtelingen worden naar draagkracht over Europa verdeeld en Nederland neemt meer vluchtelingen op via de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR.

    Nederland en de EU vangen hun eerlijke deel op van mensen die wereldwijd op de vlucht zijn. Er komt ook een eerlijke verdeling van vluchtelingen in Europa naar draagkracht. Het quotum van de VN-Vluchtelingenorganisatie (UNHCR) wordt verhoogd.
    p. 133

  • De migratiedeals met landen buiten de EU, zoals Turkije en Tunesië, worden teruggedraaid en er komen geen nieuwe.

    Nederland betaalt niet langer mee aan deze deals en zet zich in de EU actief in voor onmiddellijke opzegging van de deals. Er komen ook geen nieuwe migratiedeals.
    p. 133

  • Het Europese grensagentschap Frontex wordt vervangen door humanitaire missies die mensen in nood helpen.

    Frontex moet worden vervangen door humanitaire missies die mensen in nood daadwerkelijk helpen.
    p. 133

  • Mensen zonder verblijfsvergunning en mensen die hen helpen, worden niet strafbaar. De Koppelingswet verdwijnt, zodat zij toegang krijgen tot zorg, onderwijs, onderdak en werk.

    We schaffen de Koppelingswet af. Deze wet beperkt of ontneemt ongedocumenteerde mensen toegang tot zorg, onderwijs, onderdak, werk en nog veel meer levensbehoeften.
    p. 134

  • Kinderen die in Nederland geworteld zijn, worden niet uitgezet en krijgen een verblijfsvergunning.

    Gewortelde kinderen worden niet uitgezet en krijgen een verblijfsvergunning.
    p. 134

  • De partij wil onderzoeken of werknemers uit andere EU-landen weer een tewerkstellingsvergunning nodig hebben, net als werknemers van buiten de EU.

    We onderzoeken de herinvoering van tewerkstellingsvergunningen voor werknemers uit andere EU-landen, zoals die nu bestaat voor arbeidskrachten van buiten de EU.
    p. 60

Waarom

Volgens de Partij voor de Dieren verlaat niemand graag zijn huis. Mensen vluchten voor conflicten, onvruchtbaar land en watertekort. De partij wil die oorzaken aanpakken en vindt dat iedereen gelijk behandeld moet worden, waar je ook geboren bent. Volgens de partij gebruiken politici migratie als bliksemafleider voor andere problemen, zoals de woningnood.

Niemand wil diens thuis achterlaten. Maar mensen slaan op de vlucht wanneer ze door conflicten bedreigd worden, wanneer land onvruchtbaar wordt of bij watertekorten.
p. 132

Wat het CPB zegt

PvdD deed niet mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030, de doorrekening van het CPB. Daarom zijn er voor deze plannen geen CPB-cijfers.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

SGP

Oppositiepartij, 3 zetels. Programma: Verkiezingsprogramma 2025-2029. Stem christelijk voor Nederland (2025)

De SGP wil minder migratie van alle soorten, met een wettelijk vastgelegde bovengrens voor het migratiesaldo, asielprocedures in landen buiten de EU, quota voor arbeids- en studiemigratie van buiten de EU, en een langere termijn en een hogere taaleis voor naturalisatie.

Wat SGP wil

  • Er komt een richtgetal met een duidelijke bovengrens voor het migratiesaldo, met een bandbreedte per soort migratie. Gaat het aantal erboven, dan volgen volgens de wet altijd maatregelen om de instroom te beperken.

    De SGP wil een sturend richtgetal met een duidelijk bovengrens voor het migratiesaldo inclusief bandbreedtes voor alle migratiesoorten met bijbehorend langjarig, integraal migratiebeleid waarbij alle domeinen van de samenleving in ogenschouw worden genomen.
    p. 66

  • Asielaanvragen worden afgehandeld in partnerlanden buiten de EU, onder verantwoordelijkheid van de Nederlandse overheid en met respect voor de mensenrechten.

    Nederland zet in op afhandeling van asielaanvragen in partnerlanden buiten de Europese Unie. Dit moet plaatsvinden onder verantwoordelijkheid van de Nederlandse overheid en met respect voor de mensenrechten.
    p. 67

  • Asielzoekers uit veilige landen en asielzoekers die volgens de Dublinverordening naar een ander EU-land moeten, kunnen niet meer in hoger beroep.

    Hoger beroep wordt afgeschaft voor migranten uit veilige landen en voor asielzoekers die conform de Dublinverordening naar andere EU-lidstaten moeten worden uitgezet.
    p. 67

  • Gemeenten bepalen zelf hoe zij hun deel van de asielopvang invullen; het Rijk kan geen azc meer opleggen.

    Gemeenten krijgen ruimte en keuzevrijheid bij de invulling van hun aandeel in de asielopvangopgave. De Rijksoverheid kan gemeenten niet dwingend opleggen een azc te plaatsen.
    p. 69

  • Samen met andere landen die kritisch zijn over migratie wil de SGP internationale verdragen herzien, zodat Nederland een eigen asielkoers kan varen.

    Met migratiekritische landen wordt een coalitie gevormd om steun te vergaren voor het herzien en bij de tijd brengen van internationale verdragen, zodat we niet langer verstrikt zitten in eenzijdige verdragen en er ruimte komt voor een eigen asielkoers.
    p. 67

  • Voor arbeidsmigratie en studiemigratie van buiten de EU komen strikte voorwaarden en quota.

    Voor arbeidsmigratie van buiten de EU, en ook studiemigratie, gaan strikte voorwaarden en quota gelden om overbelasting en uitbuiting tegen te gaan.
    p. 71

  • Je kunt pas na tien jaar Nederlander worden, en de taaleis gaat omhoog naar B1.

    De termijn voor naturalisatie wordt verlengd naar tien jaar en de taaleis gaat omhoog naar B1-niveau.
    p. 72

Waarom

De SGP noemt asielbeleid een zaak van rechtvaardigheid en barmhartigheid; kwetsbare vluchtelingen moeten onderdak krijgen. Tegelijk wijst de partij op het woningtekort, druk op voorzieningen en problemen met integratie. Daarom wil zij migratie in al haar vormen beperken, op een manier die de partij humaan noemt. Ook vindt de SGP dat migratie geen oplossing is voor de vergrijzing.

De SGP is van mening dat de migratiestroom in al haar verschijningsvormen op humane wijze moet worden ingeperkt. De overheid dient oog te hebben voor de mens achter de getallen, maar ook voor de getallen achter de mensen.
p. 65

Wat het CPB zegt

Het CPB rekende het pakket van de SGP door in Keuzes in Kaart 2027-2030. De SGP neemt maatregelen om de komst van asielmigranten te beperken, zoals aangescherpte regels voor veilige landen van herkomst. Het CPB nam aan dat er daardoor 5 procent minder asielaanvragen per jaar komen. Dat bespaart 0,4 miljard euro op het COA, de IND, Nidos en de rechtspraak, en 0,1 miljard euro aan uitkeringen in 2030 (0,4 miljard euro op lange termijn). Het CPB schrijft dat het effect van asielbeleid zeer onzeker is en dat de maatregelen juridische risico's kunnen hebben. Nederlandstalige bacheloropleidingen leveren 0,2 miljard euro op, omdat er minder internationale studenten komen. Doordat er minder mensen naar Nederland komen, daalt op termijn het aantal mensen dat kan werken. Een hogere werkgeverspremie voor arbeidsmigranten kost bedrijven 0,2 miljard euro en kan juridische risico's hebben, omdat EU-burgers fiscaal gelijk behandeld moeten worden.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

SP

Oppositiepartij, 3 zetels. Programma: Supersociaal. Verkiezingsprogramma van de Socialistische Partij voor de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025 (2025)

De SP wil het migratiesaldo terugbrengen naar ongeveer 40.000 per jaar, vooral door veel minder arbeids-, kennis- en studiemigratie, en vluchtelingen menswaardig en kleinschalig blijven opvangen, eerlijk verdeeld over Europa en over alle gemeenten.

Wat SP wil

  • Er komen per jaar ongeveer 40.000 mensen meer naar Nederland dan er vertrekken, in plaats van de meer dan 100.000 die de partij noemt. Daarvoor moeten vooral arbeids-, kennis- en studiemigratie omlaag. Komen er onverwacht meer vluchtelingen, dan moeten die andere vormen van migratie verder dalen.

    Om menswaardige opvang te bieden en tegelijkertijd grip te hebben op integratie binnen onze samenleving, streven we naar een migratiesaldo van 40 duizend per jaar.
    p. 26

  • Arbeidsmigranten moeten weer worden geregistreerd en er komen werkvergunningen, ook voor werknemers uit andere EU-landen; daarvoor moet het kabinet zich in de EU inzetten. Het maximumaantal hangt af van wat de Arbeidsinspectie kan controleren, en werkgevers moeten aantonen dat ze buitenlandse werknemers echt nodig hebben en dat er goede huisvesting is.

    We moeten arbeidsmigranten weer registeren en zo snel als mogelijk werkvergunningen invoeren.
    p. 26

  • Een werkgever mag niet langer ook de huisbaas van zijn arbeidsmigranten zijn. Er komt een vergunning voor uitzendbureaus, de Arbeidsinspectie wordt groter en bedrijven met misstanden worden gesloten.

    We gaan arbeidsmigranten beschermen tegen werkgevers door niet langer toe te staan dat die ook hun huisbaas zijn.
    p. 27

  • Een deel van de opleidingen aan hogescholen en universiteiten, vooral bachelors, moet verplicht in het Nederlands. Instellingen krijgen meer geld, zodat ze niet afhankelijk zijn van internationale studenten. Het belastingvoordeel voor expats verdwijnt.

    Daarnaast moet een deel van het studieaanbod, vooral wat betreft bacheloropleidingen, verplicht in het Nederlands gegeven worden.
    p. 27

  • Vluchtelingen die niet veilig in hun eigen regio terechtkunnen, worden in de EU opgevangen tot ze veilig terug kunnen. Alle EU-landen nemen naar draagkracht een deel op.

    Als vluchtelingen niet veilig in de eigen regio kunnen worden opgevangen, dan nemen we ze op in de EU tot ze veilig kunnen terugkeren.
    p. 27

  • Nieuwe opvanglocaties krijgen hooguit 50 tot 100 bewoners, en de rijkste gemeenten zijn als eerste aan de beurt. Ter Apel wordt kleiner; mensen uit veilige landen worden apart opgevangen, gericht op terugkeer.

    Nieuwe opvanglocaties worden niet groter dan vijftig tot honderd bewoners.
    p. 28

  • De SP is tegen het strafbaar maken van illegaal verblijf en van hulp aan mensen zonder papieren. Zij moeten wel toegang houden tot zorg, voedsel en opvang.

    Daarom verzetten we ons tegen het strafbaar stellen van mensen die ongedocumenteerd zijn of van mensen die hen helpen.
    p. 28

Waarom

Volgens de SP komt de groei van de bevolking vooral door arbeidsmigratie, die de partij een verdienmodel van bedrijven met lage lonen en uitzendbureaus noemt. Die groei zet volgens de partij voorzieningen als volkshuisvesting, zorg en onderwijs onder druk en raakt de leefbaarheid van wijken. Met ‘humaan en houdbaar’ bedoelt de SP dat er bij een lager migratiesaldo altijd ruimte en draagvlak blijft om mensen die vluchten voor oorlog en geweld menswaardig op te vangen.

Deze bevolkingsgroei legt druk op voorzieningen die na decennia bezuinigingsbeleid op barsten staan, zoals volkshuisvesting, zorg en onderwijs, en door gebrek aan (taal)begeleiding raakt het ook de leefbaarheid van sommige wijken.
p. 26

Wat het CPB zegt

SP deed niet mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030, de doorrekening van het CPB. Daarom zijn er voor deze plannen geen CPB-cijfers.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

50PLUS

Oppositiepartij, 2 zetels. Programma: Verkiezingsprogramma 2025 - 2029 (2025)

50PLUS wil minder migratie, met een afgesproken maximum voor de asielinstroom, een gezamenlijk Europees asielbeleid met sterkere buitengrenzen en opvang in de regio, het intrekken van de Spreidingswet, en een uitzondering voor arbeidsmigratie in de zorg.

Wat 50PLUS wil

Waarom

50PLUS wil een migratiebeleid dat onderscheid maakt tussen soorten migratie en voorkomt dat systemen overbelast raken. De partij noemt dat zelf ‘streng’. Tegelijk wil 50PLUS gerichte arbeidsmigratie voor de zorg, omdat ouderen volgens de partij anders straks geen zorg meer krijgen.

50PLUS kiest voor een streng migratiebeleid dat onderscheid maakt tussen vormen van migratie en voorkomt dat systemen overbelast raken.
p. 18

Wat het CPB zegt

50PLUS deed niet mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030, de doorrekening van het CPB. Daarom zijn er voor deze plannen geen CPB-cijfers.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

Volt

Oppositiepartij, 1 zetels. Programma: Verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezingen 2025 (2025)

Volt wil een gezamenlijk Europees asielbeleid waarin landen de vluchtelingen eerlijk verdelen, meer hervestiging, geen migratiedeals met dictators en geen terugkeercentra buiten Europa, geen controles aan de binnengrenzen, en asielzoekers die vanaf het begin mogen werken; een getal voor hoeveel migratie zij wil, noemt de partij niet.

Wat Volt wil

  • Nederland voert het nieuwe solidariteitsmechanisme van het EU-migratiepact volledig uit en kiest voor herverdeling van asielzoekers over de EU-landen, waarbij mensen zelf mogen kiezen in welk land zij terechtkomen.

    Volt pleit ervoor dat Nederland het nieuwe solidariteitsmechanisme volledig implementeert en kiest voor solidariteit door herverdeling.
    p. 76

  • Nederland neemt veel meer vluchtelingen op via hervestiging, als bijdrage aan de wereldwijde solidariteit.

    Volt pleit ervoor dat Nederland zijn verantwoordelijkheid neemt en bijdraagt aan de wereldwijde solidariteit. Nederland moet daarom het aantal hervestigingen flink vergroten.
    p. 77

  • Er komen geen deals met dictators in landen rond de EU, en de verkenning van een terugkeercentrum in Oeganda stopt.

    We sluiten geen dubieuze deals met dictators van landen rondom de EU. We dringen erop aan om de verkenning van een terugkeercentrum in Oeganda en eventuele toekomstige centra in derde landen te stoppen.
    p. 77

  • De controles aan de grenzen tussen EU-landen stoppen meteen.

    De binnengrenscontroles worden per direct gestopt.
    p. 76

  • Vluchtelingen worden eerlijk en evenredig over Nederland verdeeld, zoals in de Spreidingswet.

    Volt pleit voor een eerlijke verdeling en een evenredige spreiding van vluchtelingen in Nederland, conform de eerdere spreidingswet.
    p. 78

  • Asielzoekers en statushouders kunnen makkelijker werken of een betaalde opleiding volgen; asielzoekers krijgen vanaf de eerste dag een BSN en mogen dan werken.

    We maken het gemakkelijker voor asielzoekers en statushouders om te werken of om betaalde beroepsopleidingen of ontwikkeltrajecten te volgen.
    p. 97

  • Illegaal verblijf wordt niet strafbaar; mensen zonder verblijfsvergunning krijgen weer bed, bad en brood en toegang tot zorg.

    Geen mens is illegaal. Volt schaft de strafbaarstelling illegaliteit af.
    p. 79

Waarom

Volt wil een menselijk en solidair vluchtelingenbeleid in de hele EU. Volgens de partij sterven te veel mensen op weg naar Europa en is er te weinig veilige opvang. Door de verantwoordelijkheid over de EU-landen te verdelen, wil Volt goede opvang mogelijk maken. Vluchtelingen kunnen volgens de partij met hun talenten bijdragen aan de samenleving, bijvoorbeeld in sectoren met een personeelstekort.

We kiezen daarom voor een menselijk en solidair vluchtelingenbeleid in de hele EU. We verdelen de verantwoordelijkheid over landen en zorgen zo voor menswaardige en goed georganiseerde opvang.
p. 76

Wat het CPB zegt

Het CPB rekende het pakket van Volt door in Keuzes in Kaart 2027-2030. Volt staat niet in de opsomming van partijen die arbeids-, kennis-, asiel- of studiemigratie beperken. Volt geeft asielzoekers een half jaar eerder toegang tot werk; volgens het CPB levert dat een kleine besparing op. Daarnaast geeft Volt 0,2 miljard euro extra aan de Regeling huisvesting aandachtsgroepen, waaruit onder meer woningen voor statushouders worden betaald.

Beweringen nagekeken

Kritiek en tegenargumenten

Deel dit standpuntNaar een andere partij
Klopt dit niet?

Zie je een fout? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

Feedback op deze pagina

Zie je een fout of werkt iets niet handig? Laat het ons weten. We lezen elke melding en verbeteren fouten openlijk.

Over deze pagina: