Standpunten uitgelegd, Migratie: hoeveel, wie en welke regels?
VVD over migratie
Hoeveel migratie willen partijen, welke soort, en met welke regels in Nederland en Europa?
Bijgewerkt op . De feiten over migratie, de uitleg over de doorrekening van het CPB en de standpunten van de andere partijen staan op de pagina over het hele onderwerp.
Kabinetspartij, 22 zetels. Programma: Sterker uit de storm (2025)
De VVD wil dat vluchtelingen alleen nog via hervestiging naar Nederland komen, en wil tot die tijd de asielregels aanscherpen.
Wat VVD wil
In Nederland kun je geen asiel meer aanvragen. Vluchtelingen komen alleen nog via hervestiging, geselecteerd met een puntensysteem. Het aantal per jaar hangt af van wat Nederland aankan en kan ook nul zijn.
De VVD wil dit systeem fundamenteel veranderen: vluchtelingen kunnen alleen nog via hervestiging naar Nederland komen. Dit betekent dat er niet meer in Nederland asiel kan worden aangevraagd.
p. 70 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Asielzoekers die toch naar Nederland komen, worden aan de grens tegengehouden en teruggestuurd naar het buurland. Daar kunnen ze volgens de partij ook asiel aanvragen.
Asielzoekers die toch ongevraagd richting Nederland komen, worden aan de landsgrenzen tegengehouden en teruggestuurd.
p. 70 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Tot het nieuwe stelsel er is, komen er extra beperkingen binnen het huidige stelsel. Zo zijn verblijfsvergunningen hooguit drie jaar geldig, komt er een tweestatusstelsel en wordt illegaal verblijf strafbaar.
Voor zover dit na de verkiezingen nog niet is geregeld, schaffen wij de asielvergunning voor onbepaalde tijd af, korten we de duur van de verblijfsvergunning voor bepaalde tijd in naar drie jaar, voeren we een tweestatusstelsel in met alle mogelijke bijbehorende beperkingen
p. 71 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Het Vluchtelingenverdrag en het EVRM moeten worden aangepast, met opvang in de regio als uitgangspunt. Als verdragen het uitzetten van criminele asielzoekers in de weg staan, wil de VVD ze aanpassen of opzeggen.
Het VN-Vluchtelingenverdrag wordt gemoderniseerd, onder andere door opvang in de regio, tijdelijke bescherming, onderscheid tussen economische en politieke vluchtelingen, de mogelijkheid van terugkeer en democratische controle als uitgangspunten te nemen.
p. 70 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Statushouders krijgen geen voorrang meer bij sociale huurwoningen, en gemeenten hoeven hen niet meer verplicht te huisvesten. Voor statushouders komen sobere flexwoningen.
Daarom schaffen wij de wettelijke taakstelling van gemeenten om statushouders te moeten huisvesten af, en stellen wij een verbod op voorrang voor statushouders in.
p. 71 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Arbeidsmigratie wordt selectiever. Alleen arbeidsmigranten van wie de hele samenleving profiteert, zijn welkom, en bedrijven moeten zelf zorgen voor huisvesting van hun arbeidsmigranten.
Daarom willen wij dat er strengere maatregelen worden genomen om juist die arbeidsmigranten naar Nederland te laten komen, waar de hele samenleving wat aan heeft.
p. 72 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Het aantal internationale studenten wordt beperkt tot vakgebieden met tekorten, zoals technologie, bètawetenschappen, AI en wiskunde.
Maar we kunnen het aantal internationale studenten niet ongericht laten groeien. Daarom moeten we dat beperken tot studenten, wetenschappers en kenniswerkers in vakgebieden waar we een tekort hebben
p. 22 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf)
Waarom
Volgens de VVD komen er meer asielzoekers dan Nederland aankan. De partij noemt de druk op de woningmarkt en overlast rond aanmeldcentra zoals Ter Apel en Budel. Met ‘streng’ en ‘effectief’ bedoelt de VVD dat Nederland zelf kiest wie er komt. Er is ruimte voor wat zij ‘echte vluchtelingen’ noemt en voor mensen die bijdragen aan economie en samenleving. Het huidige systeem trekt volgens de partij kansloze aanvragen aan, terwijl vluchtelingen gevaarlijke reizen maken met mensensmokkelaars.
Nederland kan de huidige asielinstroom niet aan. Mede door de hoge asielinstroom staat de woningmarkt onder druk en vindt er veel overlast plaats rond plaatsen zoals Budel en Ter Apel.
Wat het CPB zegt
De VVD deed mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030. In haar pakket staan onder meer aangescherpte regels voor veilige landen van herkomst en voor nareis. Ook is er geen gratis rechtsbijstand meer in de asielprocedure, en worden de vergunningen voor subsidiair beschermden korter. Het CPB nam aan dat er daardoor 10 procent minder asielaanvragen komen. Dat scheelt 0,8 miljard euro bij het COA, de IND, Nidos en de rechtspraak, en op termijn 0,7 miljard euro aan uitkeringen. Volgens het CPB is het effect van asielbeleid zeer onzeker. Er kunnen ook juridische risico's zijn. Door de maatregelen voor internationale studenten komen er volgens het CPB veel minder. Omdat er zo minder mensen naar Nederland komen, is er op termijn minder werkgelegenheid dan zonder de asiel- en studiemaatregelen.
Beweringen nagekeken
Daarom wil de VVD dat er, in lijn met de aanbevelingen van de Staatscommissie demografische ontwikkelingen, op alle vormen van migratie maatregelen worden genomen, zodat de bevolkingsgroei als gevolg van migratie beperkt blijft.
p. 72 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Ons oordeel: KloptDe bewering is juist, ook in wat ze wil zeggen.
De Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 adviseerde in januari 2024 een gematigde groei naar 19 à 20 miljoen inwoners in 2050. Daarvoor zijn volgens de commissie keuzes nodig die arbeids-, gezins-, asiel- en studiemigratie beïnvloeden. Dat sluit aan bij wat de VVD schrijft.
Daarom is het zo zorgelijk dat de meeste statushouders in een uitkering zitten
p. 67 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Ons oordeel: Half waarEen deel klopt, maar er ontbreekt belangrijke context. Daardoor ontstaat een verkeerd beeld.
Het klopt voor de eerste jaren. Een jaar na hun verblijfsvergunning had 85 procent van de statushouders uit 2014 een uitkering. Na zeven jaar was werk voor de statushouders van 2014, 2015 en 2016 de belangrijkste bron van inkomen. In 2023, negen jaar later, had 47 procent van de statushouders uit 2014 werk als belangrijkste inkomstenbron. Statushouders die later een vergunning kregen, vonden sneller werk. Of ‘de meeste’ een uitkering hebben, hangt dus af van hoe lang ze al in Nederland zijn.
Kritiek en tegenargumenten
De Raad van State gaf advies over de wetsvoorstellen voor een tweestatusstelsel en noodmaatregelen. Daarin staat dat niet aannemelijk is gemaakt dat Nederland door de duur van verblijfsvergunningen of de regels voor nareis aantrekkelijker is dan andere EU-landen. Daarmee is ook onzeker of beperkingen op die punten minder asielzoekers opleveren.
Van: Afdeling advisering van de Raad van State
Volgens het CPB hangt het aantal asielzoekers grotendeels niet af van nationaal beleid. Ook is het onduidelijk of alle asielmaatregelen juridisch kunnen binnen de Europese en internationale verdragen.
Van: CPB
Hervestiging is wereldwijd klein. Volgens UNHCR vertrokken in 2025 ongeveer 37.000 vluchtelingen via hervestiging, terwijl 2,4 miljoen vluchtelingen in 2027 hervestiging nodig hebben. UNHCR vraagt landen om meer vluchtelingen op te nemen. In een stelsel met alleen hervestiging hangt de toegang voor vluchtelingen af van dat kleine aantal plaatsen.
Van: UNHCR
PRO wil illegaal verblijf juist niet strafbaar maken: “We zetten alles op alles om zogenaamde illegaliteit niet strafbaar te stellen.”
Van: GroenLinks-PvdA (verkiezingsprogramma 2025, p. 112)
- VerkiezingsprogrammaGroenLinks-PvdA, verkiezingsprogramma ‘Een nieuwe start voor Nederland’, p. 112