Wat zijn politieke stromingen?

Wat is een stroming?

Een stroming is een manier van denken over de samenleving. Wat is belangrijk? Wat moet de overheid doen, en wat niet? Partijen bouwen hun plannen op zo’n manier van denken. Vaak mengen ze meerdere stromingen.

Vier bekende stromingen

Christendemocratie. Deze stroming gaat uit van christelijke ideeën over de samenleving. Belangrijk zijn gemeenschapszin, zorg voor elkaar en rentmeesterschap. Rentmeesterschap betekent: goed zorgen voor wat je hebt gekregen, zoals de natuur.

Sociaaldemocratie. Deze stroming wil een markt met regels. Daarbij hoort een sterk stelsel van uitkeringen en sociale zekerheid. Het doel is een gelijkere samenleving, vooral voor mensen met een laag of middeninkomen.

Liberalisme. Bij deze stroming staat vrijheid voorop, vooral de vrijheid van ieder mens. De overheid moet mensen de ruimte geven om zich te ontwikkelen.

Groene politiek. Deze stroming ziet de mens als deel van de natuur. Bescherming van het milieu staat voorop.

Parlement.com noemt nog meer stromingen, zoals neoliberalisme, neonationalisme en populisme. Dat zijn woorden die vaak door anderen over een partij worden gebruikt. Partijen gebruiken ze zelden over zichzelf. Daarom gebruiken wij ze niet om partijen in te delen.

Welke partij hoort waarbij?

Dat is lastig te zeggen, en partijen zijn het er vaak niet mee eens. Wij plaatsen partijen daarom niet zelf in een stroming.

Wel kun je zien met wie een partij samenwerkt in het Europees Parlement. Daar zitten partijen uit heel Europa in groepen, die fracties heten. Een fractie is een groep politici die samenwerkt. Die fracties volgen grofweg de stromingen.

Fractie in het Europees Parlement	Nederlandse partijen met een zetel
Europese Volkspartij (EVP, christendemocraten)	CDA
Renew Europe (liberalen)	VVD, D66
Socialisten en Democraten (S&D)	PRO (4 van de 8 Europarlementariërs)
De Groenen/Vrije Europese Alliantie	PRO (4 van de 8 Europarlementariërs), Volt
Europese Conservatieven en Hervormers (ECR)	BBB, SGP
Patriotten voor Europa	PVV
Links	Partij voor de Dieren

Dit is de stand op 5 november 2026, volgens de gegevens van het Europees Parlement. Partijen zonder Europarlementariër staan er niet in. Een fractie zegt iets over samenwerking, niet over elk standpunt van een partij.

Een voorbeeld

Partijen uit dezelfde stroming stemmen vaak hetzelfde, maar niet altijd. Samenwerken in een coalitie telt ook mee. Een coalitie is een groep partijen die samen het kabinet steunen. Op de pagina Hoe vaak stemmen partijen hetzelfde? zie je dat per partij, uit de stemmingen in de Tweede Kamer.

Wat betekent dit voor beloftes?

Een stroming zegt iets over hoe een partij denkt. Wat een partij precies belooft, staat in haar verkiezingsprogramma. Op Beloftewijzer kijken we daarom naar die beloftes zelf, met het letterlijke citaat. Zo oordeel jij, en niet een etiket.