Beleid door de jaren, Bereikbaarheid
Wat deed de overheid met de Lelylijn, en hoe veranderde dat?
De Lelylijn is een plan voor een nieuwe spoorlijn van Lelystad naar Groningen via Friesland. Sinds 2020 maakte de overheid er geld en onderzoek voor vrij, maar in 2025 ging het grootste deel van het gereserveerde geld naar andere projecten; een besluit over aanleg is er nog niet.
Kort antwoord
- Wanneer komt de Lelylijn?
Dat is nog niet besloten. Een adviescommissie onderzoekt het perspectief voor Noord-Nederland en de financiering. Daarna neemt het kabinet een besluit over het vervolg.
- KamerbriefKamerstuk 37020-A, nr. 13 – Kabinetsreactie advies Lelylijngezant (16 oktober 2026) — Primaire bron.
In cijfers
- 2Zo vaak veranderden de regels sinds 2006: ruimer, strenger, uitgesteld, teruggedraaid of afgeschaft.
- –Van geen enkele wijziging weten we nog wanneer ze voor het eerst werd aangekondigd.
- 0Geen enkele wijziging gold met terugwerkende kracht. Zo’n wijziging geldt ook voor de tijd vóór het besluit.
Wijzigingen per kabinet: Balkenende IV 1, Schoof 1.
Dit zijn de besluiten die we hebben vastgelegd. Mis je er een? Meld het hieronder. Zo tellen we
De regelingen
loopt nog gestopt al besloten, nog niet ingegaan besluit
Regiospecifiek Pakket Zuiderzeelijn (RSP) Doel
Vanaf , loopt nog (19 jaar).
Omdat de snelle spoorlijn Zuiderzeelijn niet werd aangelegd, kwam er een pakket met geld voor projecten in Noord-Nederland. Het Rijk stelde hiervoor 2 miljard euro voor, met een looptijd tot 2020.
- KamerstukKamerstuk 27658, nr. 35 – Brief minister van Verkeer en Waterstaat over het besluit Zuiderzeelijn — Primaire bron.
Reservering van 3 miljard euro voor de Lelylijn Doel
Vanaf , loopt nog (4,9 jaar).
In het coalitieakkoord van 2021 reserveerde het kabinet geld voor de Lelylijn: 3 miljard euro. In 2025 is het grootste deel van dit geld aan andere projecten gegeven.
- CoalitieakkoordCoalitieakkoord 2021–2025 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' — Primaire bron.
- KamerbriefBrief regering: Bestuurlijke Overleggen MIRT 9, 10 en 11 november 2022 (Kamerstuk 36 200 A, nr. 9) — Primaire bron.
MIRT-onderzoek Lelylijn Doel
Vanaf , gestopt op (2,4 jaar).
Rijk en regio onderzochten samen de mogelijke route, de kosten en de kansen van de Lelylijn. De rapporten werden in november 2024 vastgesteld.
- KamerbriefKamerstuk 35925-A, nr. 76 – Brief minister en staatssecretaris IenW over Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving/MIRT — Primaire bron.
- KamerbriefKamerstuk 36 600 A, nr. 48 – Voortgang vervolgstappen Lelylijn en Nedersaksenlijn — Primaire bron.
Alle besluiten op een rij
Kabinet-Balkenende II
Kabinet wil stoppen met de Zuiderzeelijn
Het kabinet stuurde de Structuurvisie Zuiderzeelijn naar de Tweede Kamer. Daarin stond dat nut en noodzaak van deze snelle spoorlijn tussen Schiphol en Groningen niet zijn aangetoond. Het kabinet wilde daarom met het plan stoppen.
Aangekondigd op 13 april 2006. Dat was 0 maanden vooraf.
- KamerstukKamerstuk 27658, nr. 22 – Brief minister bij aanbieding Structuurvisie Zuiderzeelijn — Primaire bron.
Kabinet-Balkenende IV
Kabinet besluit: geen Zuiderzeelijn, wel een pakket voor Noord-Nederland
Het kabinet besloot de Zuiderzeelijn niet aan te leggen. In plaats daarvan kwam er een Regiospecifiek Pakket met geld voor wegen, openbaar vervoer en economie in Noord-Nederland.
- KamerstukKamerstuk 27658, nr. 35 – Brief minister van Verkeer en Waterstaat over het besluit Zuiderzeelijn — Primaire bron.
Kabinet-Rutte III
Tweede Kamer vraagt om een Deltaplan voor het Noorden met de Lelylijn
Kamerlid Amhaouch en anderen dienden een motie in. Daarin vroegen zij het kabinet om samen met de noordelijke provincies een Deltaplan te maken, met de Lelylijn als belangrijk onderdeel.
- MotieMotie van het lid Amhaouch c.s. over een Deltaplan voor het Noorden (35 570 A, nr. 27) — Primaire bron.
- KamerbriefBrief regering: Appreciatie en voortgang Deltaplan voor het Noorden — Primaire bron.
Coalitieakkoord 2021: geld reserveren voor de Lelylijn
In het coalitieakkoord van VVD, D66, CDA en ChristenUnie staat dat er geld wordt gereserveerd om de Lelylijn later aan te kunnen leggen. Dat moest samen met de regio en met Europees geld gebeuren.
Aangekondigd op 15 december 2021. Dat was 0 maanden vooraf.
- CoalitieakkoordCoalitieakkoord 2021–2025 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' — Primaire bron.
Kabinet-Rutte IV
Start van het MIRT-onderzoek Lelylijn
Rijk en regio spraken af om het MIRT-onderzoek naar de Lelylijn te starten. In dat onderzoek werd uitgewerkt wat de lijn kan betekenen voor economie, woningbouw en treinverbindingen.
Ging in op 23 juni 2022.
MIRT-brief bevestigt reservering van 3 miljard euro
In de brief over de Bestuurlijke Overleggen MIRT meldde het kabinet dat in het coalitieakkoord 3 miljard euro voor de Lelylijn is gereserveerd. Ook zijn afspraken gemaakt over de planning en de kosten van het onderzoek.
- KamerbriefBrief regering: Bestuurlijke Overleggen MIRT 9, 10 en 11 november 2022 (Kamerstuk 36 200 A, nr. 9) — Primaire bron.
Kamer vraagt om hogere Europese status voor de Lelylijn
Kamerlid Grinwis en anderen dienden een motie in. Zij vroegen het kabinet zich in te spannen om de Lelylijn op te nemen in het (uitgebreide) kernnetwerk van het Europese TEN-T-netwerk.
- MotieKamerstuk 36410-A, nr. 39 – Motie van het lid Grinwis c.s. — Primaire bron.
- KamerstukVerslag van een schriftelijk overleg (Kamerstuk 21 501-33, nr. 1074) — Primaire bron.
Hoofdlijnenakkoord 2024: aanleg Lelylijn wordt voortgezet
In het hoofdlijnenakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB staat dat de aanleg van de Lelylijn wordt voortgezet en dat er zo mogelijk in Groningen wordt begonnen. Er kwam in dit akkoord geen extra geld voor de lijn bij.
Aangekondigd op 16 mei 2024. Dat was 0 maanden vooraf.
- CoalitieakkoordHoofdlijnenakkoord 2024–2028 'Hoop, lef en trots' van PVV, VVD, NSC en BBB — Primaire bron.
- KamerbriefKamerstuk 36 600 A en 29 984, nr. 54 – Overwogen vervolgstappen Lelylijn en Nedersaksenlijn — Primaire bron.
Lelylijn staat in het Europese TEN-T-netwerk
Het kabinet meldde aan de Kamer dat de Lelylijn in de herziene Europese TEN-T-verordening staat, in het zogenoemde uitgebreide netwerk. De verordening biedt de mogelijkheid die status later te verhogen.
- KamerstukVerslag van een schriftelijk overleg (Kamerstuk 21 501-33, nr. 1074) — Primaire bron.
Kabinet-Schoof
Kabinet stuurt kostenramingen Lelylijn naar de Kamer
Het kabinet informeerde de Tweede Kamer over de tussenresultaten van het MIRT-onderzoek. Het goedkoopste onderzochte alternatief werd geraamd op 8,2 miljard euro, met een bandbreedte van 5,9 tot 10,5 miljard euro.
- KamerbriefKamerstuk 36 600 A, nr. 6 – Voortgang MIRT-onderzoeken Lelylijn en Nedersaksenlijn — Primaire bron.
Kamer wil dat het geld voor de Lelylijn gereserveerd blijft
De Tweede Kamer nam een motie van Kamerlid Olger van Dijk aan. Die motie vroeg het geld voor de Lelylijn gereserveerd te houden. Daardoor was er geen ruimte voor de stap die het kabinet voor de Nedersaksenlijn wilde zetten.
- KamerbriefKamerstuk 36 600 A en 29 984, nr. 54 – Overwogen vervolgstappen Lelylijn en Nedersaksenlijn — Primaire bron.
- KamerbriefKamerstuk 36 600 A, nr. 59 – Uitkomst Voorjaarsnota Nedersaksenlijn en Lelylijn (voetnoot bij de motie) — Primaire bron.
Nog geen besluit over een MIRT-verkenning Lelylijn
Na overleg met de regio op 20 december 2024 lukte het niet om een vervolgstap af te spreken. Voor het starten van een verkenning moet 75% van het geld in zicht zijn; voor beide spoorlijnen samen ontbrak ongeveer 8 miljard euro.
- KamerbriefKamerstuk 36 600 A, nr. 48 – Voortgang vervolgstappen Lelylijn en Nedersaksenlijn — Primaire bron.
Masterplan Lelylijn in twee fasen
Het kabinet liet weten hoe het Masterplan Lelylijn eruit zou zien. In december 2024 waren met de regio afspraken gemaakt over dit plan. Volgens de brief was voor de Lelylijn nog 10,4 miljard euro extra nodig.
- KamerbriefKamerstuk 36 600 A en 29 984, nr. 54 – Overwogen vervolgstappen Lelylijn en Nedersaksenlijn en Masterplan Lelylijn — Primaire bron.
- KamerbriefKamerstuk 36 800 A, nr. 36 – Advies Lelylijngezant en Masterplan Lelylijn — Primaire bron.
Voorjaarsnota 2025: geld van de Lelylijn gaat naar andere projecten
Bij de Voorjaarsnota van 18 april 2025 besloot het kabinet het gereserveerde geld voor de Lelylijn anders te gebruiken. Het ging onder meer naar de Nedersaksenlijn, sluis Kornwerderzand, de N36 en knelpunt Meppel.
Aangekondigd op 18 april 2025. Dat was 1 maand vooraf.
- KamerbriefKamerstuk 36 600 A, nr. 59 – Uitkomst Voorjaarsnota Nedersaksenlijn en Lelylijn — Primaire bron.
- BegrotingMemorie van toelichting begroting Mobiliteitsfonds 2026 (A) — Primaire bron.
Klaas Knot wordt Lelylijngezant
De staatssecretaris meldde dat Klaas Knot, oud-president van De Nederlandsche Bank, Lelylijngezant wordt. Hij moest advies geven over financiering en over mogelijke stappen, zoals aanleg in delen.
Aangekondigd op 2 september 2025. Dat was 0 maanden vooraf.
- KamerbriefKamerstuk 36 600 A, nr. 67 – Perspectief Lelylijn — Primaire bron.
- KamerbriefKamerstuk 36 600 A, nr. 67 – Perspectief Lelylijn (kosten) — Primaire bron.
Advies gezant en Masterplan naar de Kamer; besluit aan volgend kabinet
Het kabinet stuurde het advies van de Lelylijngezant en de eerste fase van het Masterplan naar de Tweede Kamer. Omdat het kabinet demissionair was, liet het de inhoudelijke reactie en het besluit aan een volgend kabinet.
- KamerbriefKamerstuk 36 800 A, nr. 36 – Advies Lelylijngezant en Masterplan Lelylijn — Primaire bron.
Kabinet-Jetten
Kabinetsreactie: adviescommissie onderzoekt perspectief en financiering
Het kabinet reageerde op het advies van de Lelylijngezant. Een adviescommissie met Klaas Knot, Corien Wortmann en Ed Kronenburg onderzoekt het perspectief voor Noordelijk Nederland en nieuwe manieren van financiering. Het advies wordt rond de zomer van 2027 verwacht.
Aangekondigd op 16 oktober 2026. Dat was 0 maanden vooraf.
- KamerstukTweede Kamer, agenda begroting IenW: brief 37020-A-13 Kabinetsreactie advies Lelylijngezant — Primaire bron.
- OverigNieuwsbericht Rijksoverheid: Nieuw perspectief voor Lelylijn — Aanvullende bron.
Bijgewerkt op .