Standpunten uitgelegd, Migratie: hoeveel, wie en welke regels?
PRO over migratie
Hoeveel migratie willen partijen, welke soort, en met welke regels in Nederland en Europa?
Bijgewerkt op . De feiten over migratie, de uitleg over de doorrekening van het CPB en de standpunten van de andere partijen staan op de pagina over het hele onderwerp.
Oppositiepartij, 20 zetels. Programma: Een nieuwe start voor Nederland. Verkiezingsprogramma GroenLinks-PvdA 2025 (2025)
PRO wil sturen op een migratiesaldo van 40.000 tot 60.000 per jaar, vooral door minder laagbetaalde arbeidsmigratie, en wil vluchtelingen blijven beschermen.
Wat PRO wil
De overheid stuurt erop dat er door migratie per saldo gemiddeld 40.000 tot 60.000 mensen per jaar bij komen. Zo groeit de bevolking gematigd. Wie vlucht, kan volgens de partij altijd op bescherming rekenen.
In navolging van de Staatscommissie Demografische Ontwikkeling kiezen we voor actieve sturing op een gemiddeld migratiesaldo van 40.000 tot 60.000 per jaar, dat leidt tot een gematigde groei van de bevolking.
p. 104 van het verkiezingsprogramma van PRO (pdf) De economie moet zo veranderen dat er minder vraag is naar arbeidsmigranten in laagbetaalde banen, bijvoorbeeld in de logistiek, de glastuinbouw en de vleessector.
Wij willen de economie zo inrichten dat de vraag naar arbeidsmigratie in laagbetaalde banen afneemt.
p. 106 van het verkiezingsprogramma van PRO (pdf) Uitzendbureaus hebben een vergunning nodig en verliezen die als ze arbeidsmigranten uitbuiten. In sectoren met veel misstanden moeten werkgevers arbeidsmigranten zelf in dienst nemen.
Er komt zo snel mogelijk een vergunningsplicht voor uitzendbureaus. Uitzendbureaus die arbeidsmigranten uitbuiten of uitzendkrachten inzetten onder illegale arbeidsomstandigheden verliezen hun vergunning.
p. 108 van het verkiezingsprogramma van PRO (pdf) Nederland voert het Europese Migratiepact uit, met snelle procedures aan de buitengrens. Ook wil PRO een eerlijke verdeling van vluchtelingen over de EU-landen. Nederland neemt zelf vluchtelingen op en koopt die plicht niet af.
We voeren het Migratie- en Asielpact van de EU uit en stellen onze wetgeving daarop in.
p. 109 van het verkiezingsprogramma van PRO (pdf) De Spreidingswet wordt uitgevoerd, met zo veel mogelijk kleine opvanglocaties met een open uitstraling, waar buurtbewoners kunnen binnenlopen.
We voeren de Spreidingswet uit en kiezen zo veel mogelijk voor kleinschalige en volwaardige opvang met een open uitstraling
p. 110 van het verkiezingsprogramma van PRO (pdf) Asielzoekers mogen na zes maanden in de procedure werken, en eerder als duidelijk is dat ze waarschijnlijk mogen blijven. De tewerkstellingsvergunning vervalt.
Asielzoekers die meer dan zes maanden in de procedure zitten, moeten aan het werk kunnen.
p. 111 van het verkiezingsprogramma van PRO (pdf) De partij is tegen de beperkingen van gezinshereniging in het wetsvoorstel voor een tweestatusstelsel. Ook pleegkinderen en ongehuwde partners moeten kunnen nareizen.
We zijn tegen de beperkingen van gezinshereniging uit het wetsvoorstel Wet invoering tweestatusstelsel.
p. 105 van het verkiezingsprogramma van PRO (pdf)
Waarom
Volgens PRO leidt de vraag naar arbeidsmigranten tot uitbuiting en minder leefbare wijken. Ook is de asielketen volgens de partij ‘moedwillig verstopt’. Zij wil de regie terug bij de overheid. Met ‘humaan’ en ‘realistisch’ bedoelt zij een asielstelsel met snelle en zorgvuldige procedures en goede opvang. Dat stelsel respecteert de rechten van asielzoekers en de verdragen. Tegelijk wil zij rekening houden met wat migratie betekent voor ruimte, woningen, zorg en onderwijs. Bedrijven die alleen kunnen bestaan door laagbetaald werk horen volgens de partij niet in Nederland.
De toenemende vraag naar arbeidsmigranten leidt tot misstanden, uitbuiting en verslechterde leefbaarheid in kwetsbare wijken. De asielketen is moedwillig verstopt, mensen worden van hot naar her gesleept en elke effectieve en humane planning en organisatie ontbreekt.
Wat het CPB zegt
PRO deed mee aan Keuzes in Kaart 2027-2030. Effecten van migratiemaatregelen noemt het CPB niet in het hoofdstuk over de partij. In het pakket staat bij migratie alleen dat asielzoekers een half jaar eerder mogen werken. Dat levert volgens het CPB een beperkte besparing op. Ook in het overzicht van alle partijen staat PRO niet bij de partijen die arbeids-, kennis-, asiel- of studiemigratie beperken. Het CPB rekende dus niet met minder migranten door de plannen van PRO.
Beweringen nagekeken
In navolging van de Staatscommissie Demografische Ontwikkeling kiezen we voor actieve sturing op een gemiddeld migratiesaldo van 40.000 tot 60.000 per jaar
p. 104 van het verkiezingsprogramma van PRO (pdf) Ons oordeel: Klopt grotendeelsDe kern klopt, maar een detail of getal wijkt af.
De Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 adviseerde een gematigde groei naar 19 à 20 miljoen inwoners in 2050. Volgens de Monitor gematigde groei van oktober 2026 hoort daar een migratiesaldo bij van 40.000 tot 68.000 mensen per jaar. De bandbreedte van PRO valt daarbinnen, maar de bovengrens is lager. In 2025 was het migratiesaldo 93.536.
Er worden jaarlijks steeds meer arbeidsmigranten naar Nederland gehaald.
p. 106 van het verkiezingsprogramma van PRO (pdf) Ons oordeel: Half waarEen deel klopt, maar er ontbreekt belangrijke context. Daardoor ontstaat een verkeerd beeld.
Tot en met 2022 kwamen er elk jaar meer arbeidsmigranten bij. Daarna daalde het migratiesaldo van arbeidsmigranten die zich bij een gemeente inschrijven, in 2023 en 2024. Ook het aantal kennismigranten van buiten de EU is sinds 2022 ongeveer gehalveerd. Arbeidsmigranten die zich niet als inwoner inschrijven, zoals seizoenwerkers, tellen in deze cijfers niet mee.
Zo'n twee derde van de vluchtelingen wereldwijd wordt opgevangen door buurlanden.
p. 113 van het verkiezingsprogramma van PRO (pdf) Ons oordeel: KloptDe bewering is juist, ook in wat ze wil zeggen.
Volgens UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de VN, woonde eind 2025 65 procent van de vluchtelingen in een buurland van het land waar ze vandaan komen.
Kritiek en tegenargumenten
Volgens het CPB is het effect van beleid op migratie onzeker en hangt arbeidsmigratie vooral af van de economie. Ook mogen EU-burgers die werken of studeren zich in Nederland vestigen. Een vast migratiesaldo is daardoor moeilijk met beleid te bereiken.
Van: CPB
PRO is zeer kritisch over terugkeerhubs. UNHCR ziet zulke hubs, onder voorwaarden en in lijn met de mensenrechten, juist als een mogelijke manier om terugkeer beter te laten werken.
Van: UNHCR
Het CDA steunt juist de beperking van gezinshereniging tot het kerngezin: “We zijn voorstander van de maatregelen uit de Asielnoodmaatregelenwet waarin we kiezen voor tijdelijke asielvergunningen, gezinshereniging terugbrengen tot het kerngezin”.
Van: CDA (verkiezingsprogramma 2025, p. 84)
- VerkiezingsprogrammaCDA, verkiezingsprogramma ‘Bouwen op vertrouwen’, p. 84