BBB, Defensie
BBB: structureel ruim zes miljard euro extra voor defensie in 2030
In uitvoering is een tussenstand, nog niet af: er ligt een wetsvoorstel of er is geld gereserveerd, maar het resultaat is er nog niet. We meten aan het verkiezingsprogramma, niet aan het akkoord. Zo beoordelen we
Het kabinet laat de defensie-uitgaven groeien naar 3,5 procent van het nationale inkomen in 2035, en het geld voor 2030 staat al in de begroting. BBB wil in dat jaar structureel ruim zes miljard euro extra, maar 2030 is nog niet begonnen.
- Bijgewerkt op
- 3 primaire bronnen
- Volgend besluit: Begroting voor 2030 (Prinsjesdag 2029). Het geld tot en met 2031 is al van de reservering bij Financiën naar de begrotingen van Defensie overgeheveld; het restant volgt elk voorjaar.
- Reactie BBB: gevraagd op 13 november 2026, nog geen antwoord
- Wie betaalt ons
Kernbelofte: Opening van hoofdstuk 11 ‘Defensie en Veiligheid’, p. 87: tussen de hoofdstuktitel (met ondertitel ‘Vrede door kracht’) en de eerste tussenkop ‘11.1 Defensie in de wereld’ (p. 88). De zin staat in de alinea die opent met de groene aanloop ‘Realistische plannen en doelen onder NAVO-norm.’; dat is een vet begin van de alinea, geen losse tussenkop (gecontroleerd op een afbeelding van de pagina). Nr. 3 van vijf kernbeloftes. Wat is een kernbelofte?
Wat beloofde BBB?
In dat kader is BBB bereid om het door het CPB geschetste ingroeipad naar 3,5% BBP in 2035 als uitgangspunt te nemen, waarbij we ons in de komende kabinetsperiode conformeren aan een structurele intensivering van ruim zes miljard euro in 2030.
Uit BBB levert. Verkiezingsprogramma 2025-2029 (2025), pagina 87 (pagina 87 in de pdf).
Wanneer telt dit als nagekomen?
Nagekomen als de defensie-uitgaven in 2030 structureel minstens ruim zes miljard euro hoger zijn dan in het basispad van het CPB bij de doorrekening van de verkiezingsprogramma's (het ingroeipad naar 3,5 procent bbp in 2035 dat BBB als uitgangspunt noemt). Zolang het geld in de begroting staat maar 2030 nog niet voorbij is, is de status ‘in uitvoering’. Of Nederland in 2035 op 3,5 procent komt, telt niet mee: daar legt BBB zich niet op vast (‘Maar: BBB legt zich nu nog niet vast op het bereiken van 3,5% BBP en ruim 19,3 miljard euro in 2035.’, p. 87).
Dit criterium leggen we vast voordat we naar de uitvoering kijken.
Van programma naar uitvoering
- ProgrammaBeloofdBBB levert. Verkiezingsprogramma 2025-2029, p. 87
- AkkoordOvergenomen
“We schalen de defensie-uitgaven op om de NAVO-norm van 3,5% van het BBP te halen. Om voor de lange termijn continuïteit te garanderen, verankeren we de 3,5%-norm wettelijk.”
Coalitieakkoord ‘Aan de slag’, p. 31 - UitvoeringIn uitvoeringGeld gereserveerd; voor 2030 is 2,83 procent van het bbp begroot
- Verwacht: Begroting voor 2030 (Prinsjesdag 2029). Het geld tot en met 2031 is al van de reservering bij Financiën naar de begrotingen van Defensie overgeheveld; het restant volgt elk voorjaar., Kabinet en Tweede Kamer (begroting)Een verwachting, geen uitkomst. Bron: Memorie van toelichting begroting Defensie 2027, Kamerstuk 37020 X, nr. 2, p. 9
Wat is er gebeurd?
Het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ gaat verder dan BBB. Het wil de NAVO-norm van 3,5 procent van het bbp halen en die norm in een wet vastleggen (p. 31). Volgens de begroting van Defensie voor 2027 groeien de defensie-uitgaven naar 3,5 procent in 2035. Voor 2030 is € 40,6 miljard begroot, zonder militaire steun aan Oekraïne: 2,83 procent van het bbp. Volgens de Miljoenennota 2027 loopt het extra geld voor Defensie op van ruim € 2 miljard in 2027 tot circa € 12 miljard in 2031.
Staat er geld voor op de begroting?
Begroting Defensie (X) 2027 en Defensiematerieelbegrotingsfonds; bijlage 6.6 ‘Defensie-uitgaven in % bbp (3,5% in 2035)’, tabel 56: € 40.550 miljoen aan defensie-uitgaven in 2030 (2,83% bbp, zonder militaire steun aan Oekraïne)
Reactie van BBB
Gevraagd op , nog geen reactie ontvangen.
Bronnen
Per bron is nog niet vastgelegd of die de beoordeling direct of indirect onderbouwt.
- VerkiezingsprogrammaBBB, BBB levert. Verkiezingsprogramma 2025-2029, p. 87 (opening hoofdstuk 11); zie ook p. 13 (‘Defensie als fundament van veiligheid’) — Primaire bron.
- CoalitieakkoordCoalitieakkoord ‘Aan de slag. Bouwen aan een beter Nederland’ 2026-2030, p. 31 (bijlage bij Kamerstuk 36848, nr. 31) — Primaire bron.
- BegrotingMemorie van toelichting begroting Defensie 2027, Kamerstuk 37020 X, nr. 2, p. 9 en bijlage 6.6, tabel 56 (p. 117) — Primaire bron.
- BegrotingMiljoenennota 2027, Kamerstuk 37020, nr. 1 — Primaire bron.
Verder lezen
Beloftes over defensie die hierop lijken:
- In uitvoering
Geschiedenis van deze beoordeling (1 wijziging)
| Datum | Status | Onderbouwing |
|---|---|---|
| Eerste beoordeling: In uitvoering | Verkiezingsprogramma BBB 2025-2029, p. 87 (citaat letterlijk uit de tekstlaag van de pdf); coalitieakkoord ‘Aan de slag’, p. 31; begroting Defensie 2027, Kamerstuk 37020 X, nr. 2, p. 9 en p. 117 |
Volg dit per e-mail
Klopt dit niet?
Deze status insluiten op een andere site
Plaats dit in een artikel. De kaart toont de actuele status en linkt door naar de bronnen op deze pagina.
<iframe src="https://beloftewijzer.nl/embed/beloftes/bbb-defensie-zes-miljard-extra/" width="360" height="240" style="border:0" loading="lazy" title="Beloftewijzer: Het kabinet laat de defensie-uitgaven groeien naar 3,5 procent van het nationale inkomen in 2035, en het geld voor 2030 staat al in de begroting. BBB wil in dat jaar structureel ruim zes miljard euro extra, maar 2030 is nog niet begonnen."></iframe>