Standpunten uitgelegd, Wonen: hoe komen er genoeg betaalbare huizen?
VVD over wonen
Hoe willen partijen het woningtekort oplossen, en voor wie?
Bijgewerkt op . De feiten over wonen, de uitleg over de doorrekening van het CPB en de standpunten van de andere partijen staan op de pagina over het hele onderwerp.
Kabinetspartij, 22 zetels. Programma: Sterker uit de storm (2025)
De VVD wil het woningtekort oplossen door veel meer te bouwen – dertig nieuwe grootschalige woonwijken met regie van het Rijk, vooral aan de randen van steden en dorpen – en tegelijk veel regels, vergunningen en huurwetten te schrappen, met extra aandacht voor betaalbare koopwoningen en starters.
Wat VVD wil
Het Rijk wijst dertig grote nieuwe woonwijken aan en legt in een tijdelijke wet vast waar, wat en hoeveel er gebouwd moet worden.
We bouwen met sturing vanuit het Rijk dertig nieuwe grootschalige woonwijken, ook buiten de Randstad, en maken het voor gemeenten makkelijker om veel meer huizen te laten bouwen; via een tijdelijke nationale wet leggen we vast waar, welke en hoeveel woningen moeten worden gerealiseerd en op welke termijnen.
p. 35 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Nieuwe woningen komen vooral aan de randen van steden en dorpen, omdat bouwen daar volgens de partij goedkoper is.
We kiezen ervoor om meer huizen te bouwen aan de randen van steden of dorpen. Daar is bouwen goedkoper.
p. 35 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Regels, procedures en bezwaren moeten worden ingeperkt, eventueel met een spoedwet, en griffierechten voor bezwaar tegen woningbouw gaan fors omhoog.
We gaan daarom schrappen, schrappen, schrappen. In regels, in procedures en in bureaucratie. We onderzoeken de mogelijkheid om dit vorm te geven als een nood- of spoedwet. Een huis hoort niet in tien jaar te staan, maar in een paar jaar.
p. 36 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Huurwetten worden geschrapt, zodat er volgens de partij meer private huurwoningen bij komen.
We willen dat er veel meer private huurwoningen worden gebouwd, zodat de huurprijs omlaaggaat. We schrappen de Wet betaalbare huur, de lokale zelfbewoningsplicht en het verbod op tijdelijke contracten.
p. 36 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) In een Betaalbare koopwet komt te staan dat overheidsgeld vooral naar betaalbare koopwoningen gaat en dat per regio een kwart van de projecten uit betaalbare koop bestaat; andere betaalbaarheidseisen vervallen.
Een Betaalbare koopwet: Hierin leggen we vast dat overheidsgeld met name naar betaalbare koopwoningen gaat. Per regio bestaan bouwprojecten voor 25% uit betaalbare koopwoningen. Alle overige (projectmatige) betaalbaarheidseisen laten we in principe los om de bouw aan te jagen.
p. 37 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Verhuren moet aantrekkelijker worden (lagere overdrachtsbelasting bij verhuur) en corporaties moeten verplicht veel meer sociale huurwoningen bouwen.
Ook voor particulieren moet het aantrekkelijk worden om te investeren in huurwoningen en verhuur moet weer lonen. Daartoe onderzoeken wij of we de overdrachtsbelasting voor woningen die na de overdracht verhuurd gaan worden kunnen verlagen. Corporaties worden in staat gesteld en verplicht aanzienlijk meer sociale huurwoningen te bouwen.
p. 35 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) De hypotheekrenteaftrek blijft bestaan en de onroerendezaakbelasting wordt begrensd.
Betaalbare woonlasten: De hypotheekrenteaftrek is een belangrijk instrument om rust te brengen op de woningmarkt. Wij blijven hierachter staan. Pogingen van andere partijen om het eigen huis zwaarder te belasten, wijzen wij hard af.
p. 37 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf)
Waarom
Volgens de partij zit de woningmarkt vast door regels en een overheid die te veel stuurt. Zij wil daarom ruimte geven aan de markt, zodat er veel meer woningen bij komen en mensen met een gewoon salaris weer een huis kunnen kopen of huren. De partij noemt ook doorstroming belangrijk, bijvoorbeeld van ouderen naar een passende woning.
De tweede keuze die we moeten maken is of we de woningmarkt blijven vastzetten met regels, of zorgen voor groei door eindelijk weer ruimte te geven te aan de markt. De VVD kiest voor dat tweede. Er moeten veel meer woningen bij.
Wat het CPB zegt
Het CPB rekende het VVD-pakket door in Keuzes in Kaart 2027-2030. Het woningaanbod neemt op lange termijn licht toe; die toename komt volgens het CPB door hogere woningbouwsubsidies. Op de koopprijzen heeft het pakket geen effect (2,7% per jaar, net als in het basispad) en de huurprijzen stijgen 0,1 procentpunt minder (2,9% in plaats van 3,0% per jaar), vooral door lagere inflatie en loongroei. De betaalbaarheid van koop- en huurwoningen blijft volgens het CPB onveranderd.
Beweringen nagekeken
Een gemiddeld koophuis kost inmiddels meer dan 470.000 euro.
p. 30 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Ons oordeel: KloptDe bewering is juist, ook in wat ze wil zeggen.
Volgens CBS en het Kadaster was de gemiddelde verkoopprijs van een bestaande koopwoning in september 2026 504.658 euro. Dat is meer dan de 470.000 euro die de partij noemt. Het gaat om een gemiddelde zonder correctie voor kwaliteitsverschillen; de prijsstijging vlakt wel af (2,9 procent op jaarbasis).
Tegelijkertijd verdwijnt het aanbod aan huurwoningen, omdat de overheid de woningmarkt heeft dichtgeregeld.
p. 30 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Ons oordeel: Half waarEen deel klopt, maar er ontbreekt belangrijke context. Daardoor ontstaat een verkeerd beeld.
Het CPB bevestigt het mechanisme: lagere maximale huren betekenen minder rendement en financiering, en daardoor minder nieuwe huurwoningen. Het CPB noemt er wel bij dat er op internationale kapitaalmarkten veel geld beschikbaar is als de huren hoog genoeg zijn. Tegelijk bouwden corporaties in 2025 juist het hoogste aantal huurwoningen sinds 2012; de partij noemt ook geen cijfer over hoeveel huurwoningen verdwijnen.
Ook woningcorporaties bouwen onvoldoende sociale huurwoningen.
p. 38 van het verkiezingsprogramma van VVD (pdf) Ons oordeel: Half waarEen deel klopt, maar er ontbreekt belangrijke context. Daardoor ontstaat een verkeerd beeld.
Corporaties bouwden in 2025 21.500 nieuwe huurwoningen, het hoogste aantal sinds het begin van de meting in 2012. Tegelijk laat een doorrekening van het ministerie zien dat zij 19,4 miljard euro tekortkomen op de afgesproken investeringen van 115 miljard euro tot en met 2034. Dat de bouw achterblijft bij de afspraken klopt dus, maar de bouw loopt juist op en het tekort hangt volgens die doorrekening samen met hogere onderhoudskosten en rente.
Kritiek en tegenargumenten
Het CPB ziet maar een licht hoger woningaanbod en geen effect op de koopprijzen. Die kleine toename komt volgens het CPB door hogere woningbouwsubsidies, niet door het schrappen van regels.
Van: CPB
Volgens het CPB verdwijnt subsidie voor kopers grotendeels in de prijs, waardoor vooral bestaande huiseigenaren profiteren. Dat is een kanttekening bij het behouden van de hypotheekrenteaftrek.
Van: CPB
- PlanbureauCPB, Perspectief op de woningmarkt
Hulp aan starters via garanties en ruimere hypotheken vergroot hun leencapaciteit en kan daardoor de woningprijzen juist opdrijven, schrijft het CPB.
Van: CPB
- PlanbureauCPB, Perspectief op de woningmarkt
Nieuwbouw is maar een klein deel van het totale woningaanbod; de prijs wordt vooral bepaald door de bestaande voorraad. Meer bouwen werkt daardoor langzaam door in de prijzen.
Van: CPB
- PlanbureauCPB, Perspectief op de woningmarkt
Corporaties kunnen alleen meer bouwen als hun huurinkomsten dat toelaten; het ministerie meldt bovendien een tekort van 19,4 miljard euro op de investeringsafspraken. Verplicht meer bouwen én woningen verkopen aan huurders raakt die ruimte.
Van: CPB