Standpunten uitgelegd, Wonen: hoe komen er genoeg betaalbare huizen?
Volt over wonen
Hoe willen partijen het woningtekort oplossen, en voor wie?
Bijgewerkt op . De feiten over wonen, de uitleg over de doorrekening van het CPB en de standpunten van de andere partijen staan op de pagina over het hele onderwerp.
Oppositiepartij, 1 zetels. Programma: Verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezingen 2025 (2025)
Volt wil met landelijke regie, structureel meer geld en snellere procedures veel meer betaalbare woningen laten bouwen, met minstens twee derde betaalbaar, en tegelijk de hypotheekrenteaftrek snel afbouwen en de eigen woning naar box 3 verplaatsen.
Wat Volt wil
Het ministerie van Volkshuisvesting krijgt een vast budget om het doel van 1 miljoen nieuwe woningen echt te halen, en houdt landelijke regie op wonen en ruimte.
Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening krijgt een structureel budget waarmee het doel van 1 miljoen woningen bouwen ook echt gehaald kan worden.
p. 18 van het verkiezingsprogramma van Volt (pdf) De hypotheekrenteaftrek en het eigenwoningforfait worden zo snel mogelijk afgebouwd en de eigen woning gaat stap voor stap naar box 3; hogere maandlasten worden gecompenseerd met lagere inkomstenbelasting en een basisinkomen.
We bouwen de hypotheekrenteaftrek en het eigenwoningforfait zo snel mogelijk af en verplaatsen de eigen woning stapsgewijs naar box 3. De gestegen maandlasten voor huiseigenaren worden gecompenseerd met een lagere inkomstenbelasting en een basisinkomen.
p. 19 van het verkiezingsprogramma van Volt (pdf) Woningcorporaties betalen geen vennootschapsbelasting meer, zodat zij meer huurwoningen kunnen bouwen.
We stellen de woningcorporaties in staat meer te bouwen. Dat doen we door de belastingdruk op de woningcorporaties te verlagen, zodat er meer geïnvesteerd kan worden in nieuwe huurwoningen. We schaffen de vennootschapsbelasting voor woningcorporaties af.
p. 18 van het verkiezingsprogramma van Volt (pdf) Van de nieuwe woningen in een gemeente moet in principe minstens twee derde betaalbaar zijn en minstens 30 procent sociale huur.
Gemeenten moeten binnen hun nieuwbouwopgave zorgen voor een goede mix van woningen. In principe geldt: minstens twee derde van de nieuwe woningen moet betaalbaar zijn en minimaal 30% sociale huur.
p. 19 van het verkiezingsprogramma van Volt (pdf) Bezwaar- en beroepsprocedures tegen woningbouw worden korter; zolang de wooncrisis duurt, kan hoger beroep worden beperkt en beslist de Raad van State als enige rechter.
Zolang we in een wooncrisis zitten, kan het daarbij nodig zijn om hoger beroep te beperken en alle vergunningszaken in woonprojecten voor te leggen aan de Raad van State als enige rechter.
p. 20 van het verkiezingsprogramma van Volt (pdf) De waardestijging van grond die een woonbestemming krijgt, wordt belast, zodat speculeren met bouwgrond minder loont.
Om sneller meer ruimte beschikbaar te maken voor nieuwbouw en de kosten van bouwprojecten en nieuwe woningen te verlagen wil Volt het speculeren met bouwgrond tegengaan.
p. 19 van het verkiezingsprogramma van Volt (pdf)
Waarom
Volgens de partij is wonen een recht, maar zijn er te weinig betaalbare woningen en verspillen te veel woningen energie. Volt stelt ook dat de woningmarkt nu ‘op schulden draait’ en wil daarom het belastingvoordeel voor de eigen woning afbouwen, zodat volgens de partij de prijzen dalen en vermogen zwaarder wordt belast dan arbeid.
Wonen is een recht voor iedereen. Iedereen verdient een goede en betaalbare woning die past bij het leven van nu én straks. Maar er zijn te weinig betaalbare woningen.
Wat het CPB zegt
Volgens het CPB dalen de koopprijzen in 2027-2030 met gemiddeld 2,1 procent per jaar, tegen een stijging van 2,7 procent zonder dit pakket; dat komt vooral door het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek in vier jaar en het belasten van de eigen woning in box 3. De huren stijgen sneller: 3,4 procent per jaar in plaats van 3,0 procent. De woonlasten nemen toe voor bestaande huiseigenaren en voor huurders, onder meer omdat de huurtoeslag verdwijnt; voor koopstarters is het effect beperkt. Het woningaanbod groeit op lange termijn licht, maar het CPB ziet forse risico’s door de sterke prijsdaling.
Beweringen nagekeken
Nederlanders lenen gemiddeld 90 - 100% van de woningwaarde, waardoor onze economie een van de meest schuldgevoelige in Europa is.
p. 159 van het verkiezingsprogramma van Volt (pdf) Ons oordeel: Half waarEen deel klopt, maar er ontbreekt belangrijke context. Daardoor ontstaat een verkeerd beeld.
Dat de hypotheekschuld hoog is, klopt: volgens DNB is die bijna 80 procent van de omvang van de economie, tegen ongeveer 50 procent in de eurozone. Maar ‘gemiddeld 90 tot 100 procent’ geldt alleen voor starters: meer dan de helft van hen leent meer dan 90 procent van de woningwaarde. Over alle hypotheken samen ligt de gemiddelde lening net boven de 50 procent van de woningwaarde.
Wij zijn de enige partij die de eigen woning naar box 3 verplaatst - zoals DNB en het CPB adviseren.
p. 159 van het verkiezingsprogramma van Volt (pdf) Ons oordeel: Klopt grotendeelsDe kern klopt, maar een detail of getal wijkt af.
DNB pleit er inderdaad voor de belastingvoordelen voor huizenbezitters af te bouwen, bijvoorbeeld door de eigen woning naar box 3 te verhuizen. Van de tien partijen die het CPB doorrekende, noemt het CPB dit alleen bij Volt. Het CPB geeft zelf geen advies, maar schrijft wel dat fiscale voordelen voor de eigen woning de prijzen opdrijven en dat afbouw ervan kopen toegankelijker kan maken.
Volgens het CPB maken onze plannen koopwoningen betaalbaarder, stijgt het woningaanbod en nemen de verschillen tussen huurders en kopers af.
p. 159 van het verkiezingsprogramma van Volt (pdf) Ons oordeel: Half waarEen deel klopt, maar er ontbreekt belangrijke context. Daardoor ontstaat een verkeerd beeld.
Het CPB bevestigt dat de koopprijzen dalen en dat het woningaanbod op lange termijn licht groeit. Maar het CPB schrijft ook dat de woonlasten stijgen voor bestaande huiseigenaren en voor huurders, en dat het effect voor starters beperkt is. Over kleinere verschillen tussen huurders en kopers staat niets in het hoofdstuk; wel waarschuwt het CPB voor risico’s door de sterke prijsdaling.
Kritiek en tegenargumenten
Het CPB waarschuwt dat de snelle prijsdaling door het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek lopende bouwprojecten kan laten stilvallen, en dat een deel van de bestaande hypotheken ‘onder water’ kan komen te staan.
Van: CPB
Voor huurders, vooral met een laag inkomen, gaan de woonlasten volgens het CPB omhoog, omdat Volt de huurtoeslag afschaft.
Van: CPB
Volgens het CPB reageert het woningaanbod in Nederland weinig op extra geld. Extra subsidies voor woningbouw komen dan vooral terecht in hogere grondprijzen.
Van: CPB
De VVD wil de hypotheekrenteaftrek houden en wijst plannen om het eigen huis zwaarder te belasten af.
Van: VVD
- VerkiezingsprogrammaVVD, verkiezingsprogramma 2025 ‘Sterker uit de storm’, p. 37