Standpunten uitgelegd, Wonen: hoe komen er genoeg betaalbare huizen?
SGP over wonen
Hoe willen partijen het woningtekort oplossen, en voor wie?
Bijgewerkt op . De feiten over wonen, de uitleg over de doorrekening van het CPB en de standpunten van de andere partijen staan op de pagina over het hele onderwerp.
Oppositiepartij, 3 zetels. Programma: Verkiezingsprogramma 2025-2029. Stem christelijk voor Nederland (2025)
De SGP wil snel meer woningen in alle prijsklassen bouwen, binnen én buiten de stad, met regie van het Rijk en ruimte voor gemeenten, minder bezwaarprocedures en een stikstofvrijstelling voor woningbouw, en wil tegelijk de vraag naar woningen omlaag brengen met een strenger migratiebeleid.
Wat SGP wil
Het Rijk neemt de regie en kan bouwlocaties aanwijzen als procedures vastlopen, maar gemeenten en provincies houden veel ruimte voor eigen keuzes.
Waar plaatselijk of regionaal knelpunten optreden door vastgelopen of knellende procedures, kan het Rijk een meer sturende rol vervullen, bijvoorbeeld door het aanwijzen van bouwlocaties.
p. 106 van het verkiezingsprogramma van SGP (pdf) Er wordt in en buiten de stad gebouwd, en bestaande woningen worden beter benut door optoppen, splitsen en hospitaverhuur.
De SGP wil dat we de bestaande woningvoorraad veel beter gaan benutten door optoppen, splitsen en hospitaverhuur mogelijk te maken.
p. 106 van het verkiezingsprogramma van SGP (pdf) Er wordt in alle segmenten gebouwd, met de meeste aandacht voor waar de nood het hoogst is; het Rijk geeft extra geld voor sociale huurwoningen.
Ook de bouw van sociale huurwoningen verdient meer urgentie. De Rijksoverheid moet bijspringen met extra budget.
p. 106 van het verkiezingsprogramma van SGP (pdf) Woningbouwprojecten krijgen een stikstofvrijstelling, en alleen wie eerder bij de gemeente een zienswijze indiende, mag nog bezwaar maken.
Er komt een stikstofvrijstelling voor woningbouwprojecten.
p. 107 van het verkiezingsprogramma van SGP (pdf) De vraag naar woningen moet omlaag, onder meer met een strenger migratiebeleid; statushouders kunnen ook in niet-zelfstandige woonruimte wonen.
Te denken valt aan immigratie. Dit vereist een strenger migratiebeleid.
p. 105 van het verkiezingsprogramma van SGP (pdf) De hypotheekrenteaftrek wordt niet afgeschaft, wel eventueel herzien zonder nadeel voor huiseigenaren; de leennormen moeten beheerst dalen.
De SGP is geen voorstander van afschaffing van de hypotheekrenteaftrek, maar staat niet afwijzend tegenover een herziening ervan.
p. 109 van het verkiezingsprogramma van SGP (pdf)
Waarom
Volgens de partij is de woningnood voor een groot deel het gevolg van politieke keuzes en heeft de markt de volkshuisvesting niet goed opgepakt. Daarom moet de overheid weer verantwoordelijkheid nemen. De SGP vindt dat niet alleen het aanbod omhoog moet, maar dat er ook aandacht moet komen voor de gestegen vraag, bijvoorbeeld door immigratie en doordat er meer kleine huishoudens komen.
De huidige woningnood is namelijk geen natuurverschijnsel, maar voor een groot deel het gevolg van politieke keuzes.
Wat het CPB zegt
Volgens het CPB heeft het pakket van de SGP weinig effect op de koopprijzen (0,1 procentpunt per jaar lager dan de 2,7 procent zonder dit beleid) en geen effect op de huurprijzen (3,0 procent per jaar). Dat komt doordat twee effecten elkaar opheffen: het afschaffen van de algemene heffingskorting verlaagt het voordeel van de hypotheekrenteaftrek, terwijl de besteedbare inkomens stijgen. Het woningaanbod verandert op lange termijn niet significant: de SGP investeert wel in woningbouw, maar volgens het CPB is dat te weinig.
Beweringen nagekeken
Het aantal dak- en thuislozen is de afgelopen tien jaar verdubbeld.
p. 109 van het verkiezingsprogramma van SGP (pdf) Ons oordeel: Klopt nietDe bewering is onjuist.
Volgens het CBS waren begin 2024 ongeveer 33.000 mensen van 18 tot 65 jaar dakloos. Tien jaar eerder, in 2014, waren dat er volgens dezelfde CBS-tabel bijna 27.000, en in 2015 ongeveer 31.000. Dat is een stijging, maar geen verdubbeling. Een verdubbeling was er wel tussen 2009 (bijna 18.000) en 2018 (ruim 39.000); daarna daalde het aantal tot 2022 en steeg het weer. Het CBS telt mensen die tijdelijk bij familie of vrienden slapen ook als dakloos.
De laatste tijd zijn er diverse wetten aangenomen die de positie van verhuurders verslechteren, met een lager aanbod als gevolg.
p. 108 van het verkiezingsprogramma van SGP (pdf) Ons oordeel: Klopt grotendeelsDe kern klopt, maar een detail of getal wijkt af.
Het CPB schrijft dat strengere regels en hogere belastingen er sinds 2021 toe leiden dat beleggers zich in grote aantallen terugtrekken uit de huurmarkt en huurwoningen verkopen aan mensen die er zelf gaan wonen. De Raad van State waarschuwde bij de Wet betaalbare huur al voor zulke verkoop en voor minder nieuwbouw. Daardoor komen er minder huurwoningen, maar de verkochte woningen blijven wel bewoond; volgens het CPB werkt het op termijn door in de nieuwbouw.
Zo hebben demografische ontwikkelingen grote impact. Te denken valt aan immigratie.
p. 105 van het verkiezingsprogramma van SGP (pdf) Ons oordeel: Klopt grotendeelsDe kern klopt, maar een detail of getal wijkt af.
Volgens het CBS kwam de bevolkingsgroei in 2025 (87.000 mensen) volledig door migratie, net als in de drie jaren daarvoor. Tussen 2022 en 2024 groeide het aantal huishoudens met ruim 300.000, vooral door immigratie. Het CBS verwacht ook dat er tot 2035 vooral meer eenpersoonshuishoudens bijkomen. Of echtscheidingen daar een grote rol in spelen, zoals de SGP ook schrijft, staat niet in deze bronnen.
Kritiek en tegenargumenten
Het CPB verwacht dat het pakket van de SGP het woningaanbod op lange termijn niet significant vergroot: de investeringen in woningbouw zijn daarvoor te klein.
Van: CPB
Een eerdere stikstofvrijstelling voor de bouw (de bouwvrijstelling) is in 2022 door de Raad van State van tafel gehaald, omdat niet zeker was dat de natuur geen schade oploopt. Het CPB schrijft daarnaast dat het pakket van de SGP de stikstofuitstoot niet substantieel verlaagt, waardoor de problemen bij vergunningen blijven.
Van: Raad van State (via de minister voor Natuur en Stikstof) en CPB
Volgens het CPB drijven belastingvoordelen zoals de hypotheekrenteaftrek de huizenprijzen op, en zou afbouw kopen toegankelijker maken. De SGP wil de aftrek niet afschaffen en een herziening alleen zonder nadeel voor huiseigenaren.
Van: CPB