Klopt het?, Overheidsfinanciën
Volgens het CPB betalen de hoogste inkomens gemiddeld minder belasting dan middeninkomens, vooral door hun bv
Volgens het Centraal Planbureau betaalden de 0,01 procent hoogste inkomens in 2011 tot en met 2019 gemiddeld 28 procent belasting, tegen 30 tot 35 procent voor midden- en hoge inkomens. Het CPB wijst als oorzaak vooral naar de bv en box 2, niet naar het tarief in box 3, dus de bewering is half waar.
Wat er gezegd wordt
Miljonairs betalen daardoor effectief minder belasting dan gewone werkende mensen.
Ons oordeel
Half waar
Een deel klopt, maar er ontbreekt belangrijke context. Daardoor ontstaat een verkeerd beeld.
Wat ontbreekt er?
De toelichting legt de oorzaak bij het verschil tussen box 1 en box 3. Het CPB wijst vooral naar de bv. Over de winst van een bv betaalt de bv vennootschapsbelasting. Dividend uit een eigen bv valt in box 2, met tarieven van 24,5 en 31 procent. Het kabinet stelde op 3 november voor die tarieven van 2027 tot en met 2030 tijdelijk te verlagen naar 23,5 en 29 procent. Het amendement van Klaver en Dassen gaat over box 3: een extra tarief van 38,5 procent boven € 60.000 rendement per jaar.
Het CPB-cijfer van 28 procent gaat over de hoogste inkomens, niet over mensen met meer dan een miljoen aan vermogen. Volgens het CPB hebben ook de meest vermogenden een lagere belastingdruk, maar voor hen noemt het rapport geen gemiddeld percentage.
De cijfers gaan over de jaren 2011 tot en met 2019. Btw en andere indirecte belastingen tellen niet mee. Die wegen volgens het CPB voor lagere en middeninkomens relatief zwaarder.
Het toptarief van 49,5 procent geldt alleen voor het deel van het inkomen boven € 78.426. Gemiddeld betalen werkenden dus minder dan 49,5 procent over hun hele inkomen.
Wat de bronnen zeggen
Het Centraal Planbureau (CPB) onderzocht hoeveel belasting mensen betalen over al hun inkomen: loon, uitkering, winst en vermogen, met de sociale premies erbij. In de jaren 2011 tot en met 2019 betaalden de 0,01 procent hoogste inkomens, ongeveer 1400 mensen, gemiddeld zo'n 28 procent. Midden- en hoge inkomens betaalden gemiddeld 30 tot 35 procent. Dat staat in het CPB-rapport ‘De hoogste bomen vangen minder wind’ van mei 2026.
Het CPB noemt ook de oorzaak. Het inkomen van de top bestaat volgens het CPB “vrijwel geheel uit bedrijfswinsten”. Die winst blijft vaak in een bv staan. Over winst die niet wordt uitgekeerd, betaalt de eigenaar nog geen box 2-belasting. Als alle winst direct zou worden uitgekeerd, stijgt de belastingdruk van de top 0,01 procent volgens het CPB van 28 naar 45 procent.
Over vermogen schrijft het CPB dat rendement in box 3 zwaarder wordt belast dan rendement dat in de bv blijft. Het tarief in box 3 is in 2026 36 procent. Het hoogste tarief in box 1 is 49,5 procent, voor het deel van het inkomen boven € 78.426.
Wat wel klopt
Dat de allerhoogste inkomens gemiddeld minder belasting betalen dan midden- en hoge inkomens, staat ook in het onderzoek van het CPB. Het CPB schrijft dat het belastingstelsel “op papier progressief” is, maar “in praktijk niet”.
Reactie
Gevraagd aan de fracties van PRO en Volt op 14 november 2026, nog geen reactie ontvangen.
Conclusie
Klaver en Dassen schrijven dat miljonairs effectief minder belasting betalen dan gewone werkende mensen, en dat dit komt door het lagere tarief in box 3. Het eerste deel komt overeen met het onderzoek van het CPB: de hoogste inkomens betaalden gemiddeld 28 procent, midden- en hoge inkomens 30 tot 35 procent. Maar volgens het CPB komt dat vooral door de bv en box 2. De bewering is half waar.
Moeilijke woorden: Amendement Een amendement is een voorstel om een wetsvoorstel te veranderen. Elk lid van de Tweede Kamer mag er een indienen. Lees meer over dit woord, Belastingplan Met het Belastingplan verandert het kabinet de belastingen voor het volgende jaar. Het is een wetsvoorstel, dat het kabinet elk jaar op Prinsjesdag bekendmaakt. Lees meer over dit woord, Wetsvoorstel Een wetsvoorstel is een plan voor een nieuwe wet of voor een verandering in een wet. Het wordt pas een wet als de Tweede en Eerste Kamer het hebben aangenomen. Lees meer over dit woord
Bronnen
Per bron is nog niet vastgelegd of die de beoordeling direct of indirect onderbouwt.
- AmendementKamerstuk 37022, nr. 80 – Gewijzigd amendement van de leden Klaver en Dassen ter vervanging van nr. 35 over een maatregelenpakket om de last op arbeid te verlichten — Primaire bron.
- KamerstukKamerstuk 37022, nr. 3 – Memorie van toelichting bij het Belastingplan 2027, tabel 1 — Primaire bron.
- KamerbriefKamerbrief van de minister en de staatssecretaris van Financiën ‘Aanpassingen Belastingplan en box 3’ — Primaire bron.
- PlanbureauCPB – De hoogste bomen vangen minder wind. Belastingdruk op inkomens en vermogens (pagina 2, 11, 14 en 16) — Aanvullende bron.
- OverigBelastingdienst – Box 3: uitleg en tarieven — Aanvullende bron. Geraadpleegd op 12 november 2026.