Wat doet de provincie?

Wat beslist de provincie?

Nederland heeft 12 provincies. Volgens de rijksoverheid heeft elke provincie deze taken:

• De ruimte indelen. De provincie bepaalt waar ruimte is voor natuur, huizen, wegen en water. Ook voor wind- of zonneparken.
• Natuur en milieu. De provincie zorgt voor natuur en natuurherstel. Ze geeft vergunningen en voert controles uit.
• Openbaar vervoer. De provincie zorgt voor streekvervoer in de hele provincie.
• Wegen. De provincie legt provinciale wegen, vaarwegen, fietspaden en bruggen aan. Ze onderhoudt ze ook.
• Toezicht. De provincie controleert of gemeenten en waterschappen goed werken.

De provincie werkt ook aan klimaat en energie, aan monumenten en aan werk in de regio.

De Provinciale Staten

De Provinciale Staten vertegenwoordigen de inwoners van de provincie. Je kiest ze zelf. De leden heten Statenleden. Hoeveel er zijn, hangt af van het aantal inwoners. Een kleine provincie heeft 39 Statenleden, een grote 55.

De Statenleden bepalen de doelen van de provincie. Ze beslissen hoe de provincie daaraan werkt en hoeveel geld ervoor is. Ook controleren ze het bestuur van de provincie.

Gedeputeerde Staten

Het dagelijks bestuur van de provincie heet Gedeputeerde Staten. Daarin zitten de gedeputeerden. Je kiest ze niet zelf: de Provinciale Staten benoemen hen na de verkiezing.

Een provincie heeft 3 tot 7 gedeputeerden. Werken er een of meer in deeltijd? Dan mogen het er 9 zijn. Iedere gedeputeerde heeft een eigen onderwerp, zoals verkeer en vervoer of natuur en milieu. De gedeputeerden voeren de besluiten van de Staten uit.

De commissaris van de Koning is voorzitter van de Provinciale Staten en van Gedeputeerde Staten. De regering benoemt de commissaris voor 6 jaar.

Wanneer kies je de Provinciale Staten?

De verkiezing van de Provinciale Staten is eens in de 4 jaar. De volgende is op woensdag 17 maart 2027. Op die dag kies je ook het bestuur van je waterschap.

Twee tot drie maanden later kiezen de nieuwe Statenleden de Eerste Kamer. Die verkiezing is op 24 mei 2027. Lees daarover meer op Waarom gaan de Statenverkiezingen ook over de Eerste Kamer?

Een voorbeeld: de streekbus

Welk bedrijf laat de bus in je regio rijden? Dat wordt meestal bepaald met een openbare aanbesteding. Dat is een soort wedstrijd tussen vervoerbedrijven. Het bedrijf met de beste dienst voor de laagste prijs wint.

Dat bedrijf krijgt een concessie. Dat is het alleenrecht om een aantal jaren in een gebied openbaar vervoer te regelen. De provincie stelt de eisen aan het bedrijf. Een provincie mag ook een eigen vervoerbedrijf oprichten. Dat bedrijf mag ze de concessie dan direct geven, zonder aanbesteding.

Wat betekent dit voor beloftes?

Beloftewijzer volgt de beloftes van landelijke partijen uit hun programma voor de Tweede Kamer. Sommige van die beloftes gaan vooral over één provincie. Die vind je op Beloftes per provincie. De Statenleden die je kiest, kiezen ook de Eerste Kamer. Die beslist mee of een landelijke belofte een wet wordt. Zo heeft je stem bij de Statenverkiezing ook invloed op landelijke beloftes.