D66: beloofd en gedaan

Alle beloftes, met citaat en bron

1. Asiel en migratie

   D66 wilde dat de Europese asiel- en migratieregels in juni 2026 ingingen. De meeste regels gelden sinds 12 juni 2026 in Nederland, met een Nederlandse wet erbij; enkele onderdelen kennen een latere datum.

   Nagekomen

   Beloofd

   “We steunen de invoering van het Europese migratiepact in juni 2026 als belangrijke stap naar een eerlijk, humaan en werkend asielsysteem in Europa.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 82)

   Akkoord

   Overgenomen

   Gedaan

   De Tweede Kamer nam op 2 april 2026 de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026 aan. De wet staat in het Staatsblad met de datum 27 mei 2026. Wet en uitvoeringsbesluit gelden sinds 12 juni 2026.

   Bron

   Staatsblad, 10 juni 2026

2. Bereikbaarheid

   D66 beloofde een Nederlandpas: één kaart om buiten de spits voor een vaste lage prijs met bus, tram, metro en trein te reizen. Die pas is er niet. Van 15 juni tot en met 31 augustus 2026 was er wel een goedkoop abonnement voor alleen de trein.

   Deels nagekomen

   Beloofd

   “We voeren een Nederlandpas in: één kaart waarmee iedereen voor een vaste lage prijs buiten de spits in heel Nederland met de bus, tram, metro en trein kan reizen.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 25)

   Akkoord

   Niet in het akkoord

   Gedaan

   In het coalitieakkoord staat geen Nederlandpas. In april 2026 vroeg de Tweede Kamer met een motie om een Nederlandticket voor trein, bus, tram en metro voor te bereiden, en om deze zomer te beginnen met een treinticket van € 49 per maand. Het kabinet begon inderdaad met dat treinticket. Van 15 juni tot en met 31 augustus 2026 kon iedereen met ‘Nederland Dal Vrij Trein’ voor € 49 per maand buiten de spits onbeperkt met de trein reizen. Voor een abonnement voor al het openbaar vervoer is volgens het kabinet nu geen geld.

   Waarom anders

   Geld

   Bron

   Kamerbrief, 3 juni 2026

3. Onderwijs

   D66 wilde een volwaardige bibliotheek in iedere buurt. Er ligt een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer dat elke gemeente verplicht om minstens één bibliotheek te hebben, niet elke buurt.

   In uitvoering

   Beloofd

   “D66 wil een volwaardige bibliotheek in iedere buurt. Niet alleen voor boeken, maar ook voor ontmoeting, gezelligheid, taallessen, toegankelijke overheidsinformatie, digitale hulp en projecten voor mensen die laaggeletterd zijn.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 16)

   Akkoord

   Aangepast: “We versterken bibliotheken in heel Nederland, waar mensen niet alleen terecht kunnen voor boeken, maar ook voor hulp bij laaggeletterdheid, digitale hulp en taallessen.”

   Gedaan

   In het coalitieakkoord staat dat het kabinet bibliotheken in heel Nederland versterkt. Sinds februari 2026 ligt een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer: elke gemeente moet minstens één bibliotheek hebben met alle vijf functies, een fysieke collectie en vast personeel. Gemeenten krijgen daarvoor structureel circa € 60 miljoen via het gemeentefonds. De Tweede Kamer heeft het voorstel nog niet in de vergadering behandeld.

   Waarom anders

   Aangepast in het akkoord

   Bron

   Begroting, 15 september 2026

4. Inkomen

   D66 beloofde bijna gratis kinderopvang voor vijf dagen per week, ook als maar één ouder werkt. Het kabinet wil per 2029 een nieuw stelsel voor werkende ouders; de eis dat ouders werken blijft.

   In uitvoering

   Beloofd

   “Op weg naar deze publieke voorziening maken we de kinderopvang bijna gratis. Elk kind krijgt toegang tot vijf dagen opvang per week. Dat geldt ook voor kinderen van wie één ouder werkt.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 43)

   Akkoord

   Aangepast: “We gaan ongewijzigd door met bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders. Met het afschaffen van de grootste toeslag nemen we de grootste onzekerheid in de portemonnee van werkende ouders weg.”

   Gedaan

   In het coalitieakkoord staat bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders. Het wetsvoorstel voor het nieuwe stelsel is openbaar sinds 21 september 2026 via de wetgevingskalender en ligt bij de Raad van State; het kabinet wil het per 1 januari 2029 invoeren, met een vergoeding van 95,6 procent van de maximumuurprijs. Tot die tijd stijgt de vergoeding stap voor stap. Voor 2027 was € 715 miljoen gereserveerd; het kabinet verlaagde dat met € 350 miljoen (Miljoenennota 2027). De stap in 2027 kost volgens de brief van 21 september 2026 € 322 miljoen. De eis dat ouders werken blijft bestaan.

   Waarom anders

   Aangepast in het akkoord

   Bron

   Begroting, 15 september 2026

5. Inkomen

   D66 beloofde een hoger minimumloon en minimumjeugdloon, met de bijstand erbij. Het minimumjeugdloon gaat op 1 januari 2027 extra omhoog, maar minder dan D66 wilde. Het minimumloon voor volwassenen stijgt alleen met de gewone indexatie.

   In uitvoering

   Beloofd

   “Werken moet lonen en de bijstand moet genoeg zijn om jezelf te kunnen redden en een fijn leven te leiden. We verhogen het minimumloon en het minimumjeugdloon. De bijstand stijgt in verhouding mee.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 27)

   Akkoord

   Niet in het akkoord

   Gedaan

   In het coalitieakkoord staat geen extra verhoging van het minimumloon. Het minimumjeugdloon gaat wel extra omhoog. Het vorige kabinet besloot daartoe in april 2025, vóór het verkiezingsprogramma verscheen. Dit kabinet stelde het besluit op 9 september 2026 vast; het gaat in op 1 januari 2027. Een 18-jarige krijgt dan 62,5 procent van het minimumloon; D66 wilde dat je vanaf 18 jaar het volledige minimumloon krijgt. Het minimumloon voor volwassenen wordt per 1 januari 2027 alleen geïndexeerd, naar € 15,29 per uur; de bijstand stijgt via de koppeling mee.

   Waarom anders

   Nog niet bekend

   Bron

   Staatsblad, 24 september 2026

6. Inkomen

   D66 beloofde de kinderbijslag en het kindgebonden budget samen te voegen. Het kabinet werkt aan één nieuwe kindregeling en verwacht dat die in 2030 ingaat.

   In uitvoering

   Beloofd

   “Het kindgebonden budget en de kinderbijslag voegen we samen.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 90)

   Akkoord

   Overgenomen

   Gedaan

   Het kabinet stuurde in juni 2026 een brief met de eerste plannen voor één nieuwe kindregeling. In de begroting voor 2027 staat dat de nieuwe regeling naar verwachting per 2030 ingaat. Het eerste deel van het geld voor gezinnen staat op de begroting van Sociale Zaken. Een wetsvoorstel voor de samenvoeging is er nog niet.

   Bron

   Begroting, 15 september 2026

7. Asiel en migratie

   D66 beloofde dat de Spreidingswet blijft. De wet geldt en het kabinet voert hem uit, maar er ligt een voorstel van Kamerleden om de wet in te trekken.

   In uitvoering

   Beloofd

   “We investeren in opvang met een menselijke maat, eerlijk verdeeld over ons land. De Spreidingswet blijft.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 82)

   Akkoord

   Aangepast: “Op verzoek van de gemeenten en de uitvoeringsorganisaties in het asielsysteem houden we de spreidingswet nu voorlopig in stand, om zo een rechtvaardige verdeling over gemeenten te borgen. Wanneer er voldoende vaste en flexibele opvangplekken van het COA zijn, wordt inzet van de spreidingswet overbodig.”

   Gedaan

   In het coalitieakkoord staat dat de Spreidingswet ‘voorlopig’ blijft. Op 3 juli 2026 schreef de minister van Asiel en Migratie dat de wet van kracht is en blijft, en dat het kabinet de wet volledig wil uitvoeren; in de begroting voor 2027 staat geld voor bonussen aan gemeenten en provincies. Vijf Kamerleden dienden in mei 2026 een wetsvoorstel in om de wet in te trekken. Dat voorstel ligt nog bij de Tweede Kamer; in oktober 2026 kwam het advies van de Raad van State.

   Waarom anders

   Aangepast in het akkoord

   Bron

   Begroting, 15 september 2026

8. Zorg

   D66 beloofde dat het eigen risico niet hoger wordt dan € 385. In 2027 wordt het € 400 en het kabinet wil er in 2028 nog € 60 bij doen.

   Gebroken

   Beloofd

   “We verhogen het eigen risico van €385 euro niet en je betaalt niet meer dan €150 euro per behandeling.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 34)

   Akkoord

   Aangepast: “Om verhoging van de zorgpremies te voorkomen handhaven en indexeren we het huidige eigen risico en verhogen we het eigenrisico met €60 per 2027. We zorgen dat je nooit in een keer het hele eigen risico kwijt bent maar maximaal 150 euro per behandeling.”

   Gedaan

   In het coalitieakkoord staat dat het eigen risico meestijgt met de zorgkosten en in 2027 € 60 hoger wordt. De minister van VWS stelde het eigen risico voor 2027 vast op € 400. De extra verhoging van € 60 schoof het kabinet op naar 2028; dat wetsvoorstel ligt nog bij de Tweede Kamer. Een maximum van € 150 per behandeling in de medisch-specialistische zorg wil het kabinet in 2028 invoeren.

   Waarom anders

   Aangepast in het akkoord

   Bron

   Staatscourant, 30 september 2026

9. Zorg

   D66 wilde abortus helemaal uit het Wetboek van Strafrecht halen. Dat staat niet in het coalitieakkoord. Een Kamerlid diende in september 2026 een wetsvoorstel in, maar dat haalt abortus niet helemaal uit het strafrecht.

   Niet in akkoord

   Beloofd

   “Het volledig uit het strafrecht halen van abortus.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 39)

   Akkoord

   Niet in het akkoord

   Gedaan

   In het coalitieakkoord staat niets over abortus. Op 28 september 2026 diende Kamerlid Vliegenthart een wetsvoorstel in om abortus uit het strafrecht te halen (Wet Abortus is zorg). De Tweede Kamer heeft dat voorstel nog niet behandeld; dat gebeurt nadat de Raad van State advies heeft gegeven. Het voorstel schrapt artikel 296 uit het Wetboek van Strafrecht. Volgens de indiener blijft afbreken na de grens waarop een ongeboren kind buiten de baarmoeder kan leven strafbaar; of die lezing juridisch juist is, is een interpretatie, geen vaststaand feit.

   Waarom anders

   Nog niet bekend

   Bron

   Kamerstuk, 28 september 2026

10. Bestuur

    D66 wilde een nieuwe, brede antidiscriminatiewet in plaats van de Algemene wet gelijke behandeling. Die wet staat niet in het coalitieakkoord en er ligt geen wetsvoorstel voor.

    Niet in akkoord

    Beloofd

    “De huidige wet (de Algemene wet gelijke behandeling - Awbg) schiet op belangrijke punten tekort. D66 wil daarom een nieuwe, brede Antidiscriminatiewet waar álle vormen van discriminatie onder vallen.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 18)

    Akkoord

    Niet in het akkoord

    Gedaan

    In het coalitieakkoord staat geen nieuwe antidiscriminatiewet. Wel staat erin dat de Nationaal Coördinator Discriminatie en Racisme een wettelijke basis krijgt en dat er een landelijke antidiscriminatievoorziening met loketten komt. In maart 2026 kondigde de minister van BZK een wetsvoorstel aan om de bestaande wet uit te breiden naar ‘eenzijdig overheidshandelen’. Dat voorstel is nog niet ingediend, en het is geen nieuwe, brede wet.

    Waarom anders

    Nog niet bekend

    Bron

    Kamerbrief, 27 maart 2026

11. Zorg

    D66 wilde euthanasie helemaal uit het Wetboek van Strafrecht halen. Dat staat niet in het coalitieakkoord en er ligt geen wetsvoorstel voor.

    Niet in akkoord

    Beloofd

    “Het volledig uit het strafrecht halen van euthanasie.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 39)

    Akkoord

    Niet in het akkoord

    Gedaan

    In het coalitieakkoord staat niets over euthanasie. Er ligt geen wetsvoorstel om euthanasie uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Artikel 293 staat nog in de wet: levensbeëindiging op verzoek is strafbaar, behalve als een arts zich aan de zorgvuldigheidseisen van de euthanasiewet houdt. De arts moet de euthanasie melden bij een regionale toetsingscommissie euthanasie; die beoordeelt achteraf of aan de eisen is voldaan.

    Waarom anders

    Nog niet bekend

    Bron

    Coalitieakkoord, 30 januari 2026

12. Wonen

    D66 wilde nieuw land maken tussen Amsterdam en Flevoland, voor de eerste van tien nieuwe steden. Het staat niet in het coalitieakkoord, maar het kabinet laat op verzoek van de Kamer onderzoeken of bouwen in het Markermeer en IJmeer kan.

    Niet in akkoord

    Beloofd

    “Wat als we weer durven dromen op de schaal van de Deltawerken of de Flevopolder? We creëren nieuw land tussen Amsterdam en Flevoland, als eerste stad van de tien.” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 3)

    Akkoord

    Niet in het akkoord

    Gedaan

    In het coalitieakkoord staat niets over nieuw land tussen Amsterdam en Flevoland. In april 2026 vroeg de Tweede Kamer het kabinet om een onafhankelijk onderzoek naar bouwen in het Markermeer en IJmeer, bijvoorbeeld voor IJstad. De minister van Volkshuisvesting schreef in mei 2026 dat ze dat onderzoek voorbereidt, en dat terughoudendheid met landaanwinning nodig is voor het zoetwater en de waterveiligheid. Een besluit om nieuw land aan te leggen is er niet. D66 noemt deze stad de eerste van tien nieuwe steden. We volgen beide beloftes apart, omdat het om een eigen besluit gaat: nieuw land aanleggen in het water.

    Waarom anders

    Nog niet bekend

    Bron

    Kamerbrief, 29 mei 2026

13. Zorg

    D66 beloofde een vergoeding voor mbo- en hbo-studenten verpleegkunde. Die staat niet in het coalitieakkoord en is er niet. Het kabinet werkt wel aan een wet die alle studenten recht geeft op een stagevergoeding.

    Niet in akkoord

    Beloofd

    “We introduceren een vergoeding voor verpleegkundigen in opleiding, zowel voor het hoger beroepsonderwijs (hbo) als het middelbaar beroepsonderwijs (mbo).” (Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 34)

    Akkoord

    Niet in het akkoord

    Gedaan

    In het coalitieakkoord staat geen vergoeding voor studenten verpleegkunde. Het akkoord belooft wel een wettelijke stagevergoeding voor alle studenten; dat beloofde D66 apart in het programma. In juli 2026 schreef de minister van OCW dat iedere student recht krijgt op een stagevergoeding, zonder wettelijk minimumbedrag. Het stagebedrijf betaalt en bepaalt de hoogte.

    Waarom anders

    Nog niet bekend

    Bron

    Begroting, 15 september 2026