Hoe werkt de Nederlandse politiek in vijf minuten?

Je kiest de Tweede Kamer

Het Nederlandse parlement heeft twee delen. Dat zijn de Tweede Kamer en de Eerste Kamer.

De Tweede Kamer heeft 150 leden. Die kies je zelf, normaal eens in de vier jaar. Valt het kabinet eerder, dan kunnen er eerder verkiezingen komen.

De Eerste Kamer heeft 75 leden. Die kies je niet zelf. Vooral de leden van de Provinciale Staten kiezen ze. De Provinciale Staten kies je wel zelf, bij de verkiezingen voor je provincie.

Partijen moeten samenwerken

Voor een meerderheid in de Tweede Kamer heb je 76 van de 150 zetels nodig. Partijen werken daarom samen in een coalitie.

Na de verkiezingen zoeken partijen uit wie met wie wil regeren. Dat heet de formatie. De partijen schrijven hun afspraken op in een coalitieakkoord.

Het kabinet bestuurt het land

Het kabinet bestaat uit alle ministers en staatssecretarissen. Een minister leidt meestal een ministerie, zoals Financiën of Onderwijs. Samen vormen de ministers de ministerraad. Die neemt de besluiten van de regering.

De Koning hoort ook bij de regering. Maar de ministers zijn verantwoordelijk voor wat de regering doet. Zo staat het in de Grondwet.

De Kamer maakt wetten en controleert

De Tweede Kamer heeft twee hoofdtaken. Ze maakt samen met de regering wetten. En ze controleert of de regering haar werk goed doet.

Kamerleden kunnen een voorstel voor een wet veranderen. Ze kunnen ministers vragen stellen. Met een motie vragen ze het kabinet om iets te doen. Ook beslist de Kamer elk jaar over de begroting. Daarin staat wat het Rijk wil uitgeven.

Partijen die niet in de coalitie zitten, heten samen de oppositie. Ze stemmen over alle voorstellen mee.

Daarna kijkt de Eerste Kamer naar elke wet. Ze kan een wet alleen aannemen of afwijzen. Veranderen kan ze niet.

Een voorbeeld: van stem tot kabinet

Op 29 oktober 2025 koos Nederland een nieuwe Tweede Kamer. D66, VVD en CDA presenteerden op 30 januari 2026 hun coalitieakkoord ‘Aan de slag’. Op 23 februari 2026 begon het kabinet-Jetten.

Die drie partijen hebben samen 66 zetels in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer hebben ze 22 van de 75 zetels. Dat is in allebei geen meerderheid. Het kabinet heeft dus steun van andere partijen nodig om plannen door te voeren.

Ook dichterbij wordt beslist

Niet alles wordt in Den Haag beslist. Je gemeente, je provincie en je waterschap hebben elk een eigen bestuur. Ook de Europese Unie maakt regels die in Nederland gelden. Daarover gaat de pagina ‘Wie beslist wat?’.

Wat betekent dit voor beloftes?

In haar verkiezingsprogramma schrijft een partij wat ze wil. Maar een partij beslist bijna nooit alleen. Ze heeft andere partijen nodig: in de coalitie, in de Tweede Kamer en in de Eerste Kamer. Beloftewijzer volgt daarom drie stappen. Wat stond er in het programma? Wat kwam er in het akkoord? En wat gebeurde er daarna echt?